ŞER’İYYE SİCİLLERİNE GÖRE XVIII. YÜZYILDA DİYARBAKIR’da İKAMET EDEN AŞİRETLERDEKİ PROBLEMLER VE ÇÖZÜMLERİ

Bu çalışmada Diyarbakır vilayeti sınırları içinde dönemin meskûn aşiretlerin kendi içlerinde ve diğer aşiretlerle yaşamış oldukları bireysel, sosyal ve ekonomik sorunların çözümünde izledikleri yol ve yöntemler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu araştırmada Diyarbakır Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesince transkripsiyonu yapılan Şeriyye Sicil ve Ahkâm defterleri ve konu ile alakalı diğer kaynaklardan yararlanılmıştır. Aşiretlerin yapıları gereği aşiret reisi ve ileri gelenlerinin sorun çözmedeki fonksiyonlarına değinilmiştir. Aşiret içinde çözülemeyen bireysel ve sosyal sorunlarla ilgili mercilere yapılan şikâyetler ve bu konularda verilen hükümlere değinilerek devletin adalet hususundaki hassasiyetine vurgu yapılmıştır. Ayrıca aşiretlerin sınır güvenliği, devletin asker ihtiyacını karşılama da ifa ettiği görevler ve bölgede devlet otoritesinin tesisindeki üstlendikleri rolleri belirtilmiştir.