TÜRKİYE’DE İŞGÜCÜ PİYASASINDA YABANCILARIN YERİ: 2010-2023 YILLARI ARASINDA BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Eylül Kabakçı Günay

Pages : 23-48

Doi:10.17753/sosekev.1551977

View : 88 | Download : 92

Publication Date : 2025-03-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Yabancıların Türkiye’de işgücü piyasalarındaki yerinin ne olduğu, hangi sektörlerde istihdam edildikleri, hangi şehirlerde işgücü piyasasında daha yoğun bir biçimde yer aldıkları ve çalıştıkları sektörlerin çeşitliliğinin tespiti gelecekte yabancılara yönelik uygulanacak istihdam politikaların çeşitlendirilebilmesi için oldukça önemlidir. Mevcut duruma ve gelecek ihtiyaçlara uygun bir biçimde oluşturulacak bu politikalar, kayıt dışı istihdamın azaltılmasında da rol oynayacaktır. Türkiye’de yabancı olarak tabir edilen kişilerin hukuken birden fazla statüsü vardır. Bunlar mülteci, sığınmacı, göçmen, geçici koruma statüsünde bulunanları ifade etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de işgücü piyasalarında yer alan yabancıların genel görünümünü ortaya koymaktır. Bu amaca yönelik olarak, Türkiye’de yabancı işgücüne yönelik genel bilgiler verildikten sonra, 2010-2023 yılları arasında Türkiye\\\'de gerçekleşen uluslararası göçler ele alınmış; yabancıların Türkiye’de işgücü piyasalarına katılımına yönelik hukuki düzenlemeler, çalışma izin türleri, 2010-2023 yılları arasında Türkiye’de çalışma iznine sahip yabancıların sayıları, cinsiyet dağılımı, eğitim düzeyleri ve faaliyet gösterdikleri iş kolları araştırılmıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren göç idaresi başkanlığından alınan veriler çerçevesinde gerçekleştirilen analiz neticesinde çalışmaya konu olan 2010-2023 yılları arasında Türkiye’de yabancıların çalışma izni sayılarının 17 kat arttığı; bu oran içerisinde yoğunluğun Suriyelilere ait olduğu, çalışma izinlerinin eğitim yoğunluğuna bakıldığında ise lise ve üniversite mezuniyeti ağırlıklı olduğu, 2023 yılında ise toplam verilen çalışma izinlerinin %45\\\'inin Suriyelilere verildiği, yabancılar arasında çalışma izin oranının 2023 yılında %72.4 ile erkeklere %27.6 ile kadınlara ait olduğu, inceleme yılları arasında yabancıların faaliyet gösterdiği ilk üç sıradaki ekonomik faaliyet türünün konaklama, ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hane halklarının faaliyetleri, eğitim ve toptan ticaret arasında değişkenlik gösterdiği ve yine bu yıllar arasında yabancıların en çok çalışma iznine sahip oldukları ilin ise İstanbul olduğu görülmüştür. Bu bağlamda ilgili kurumlar tarafından yabancı iş gücünün büyük şehirlerdeki yoğunluğunun takibi, nitelikli yabancı iş gücünden faydalanılabilecek öncelikli alanların belirlenmesi, sektörlerde var olan ihtiyaçlar dahilinde meslek edindirme kurslarının yabancılar nezdinde yaygınlaştırılması ve varsa ücret dengesizliklerinin giderilmesi adına yabancılara karşı kanun dışı ücret uygulamalarının takibinin sıklaştırılması önerilebilir.
Keywords : Yabancı, İşgücü, Göç, Çalışma izni

ORIGINAL ARTICLE URL