OSMANLI İMPARATORLUĞU'NDA HALK SAĞLIĞI VE KORUYUCU HEKİMLİK: AİLE TABABETİNİN DERECE-İ EHEMMİYETİ ÖRNEĞİ

Authors : Nimet Sekman

Pages : 433-445

Doi:10.17753/sosekev.1773947

View : 110 | Download : 132

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı toplumunda sağlık eğitimi ve koruyucu hekimlik anlayışının gelişimini daha yakından görmek, yalnızca tıbbî gelişmeleri değil, aynı zamanda sosyal yaşamın ve aile yapısının dinamiklerini de anlamak açısından önemlidir. Bu makalede, Dr. Ahmet Şükrü’nün 1904 yılında yayımlanan “Aile Tababetinin Derece-i Ehemmiyeti” adlı eseri temel alınarak, Osmanlı’da aile sağlığı, koruyucu hekimlik ve sağlık bilinci tematik olarak ele alınmıştır. Araştırmada nitel analiz yöntemi tercih edilmiş hem tarihsel bağlamı kavramak hem de metnin içerdiği pratik önerileri incelemek amacıyla eserin Osmanlıca orijinali ile Türkçe çevirisi karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, her iki dildeki metin ayrıntılı biçimde incelenerek, dönemin sağlık pratiklerine ve aile yapısına ilişkin anlatılar sistematik şekilde kodlanmıştır. Sonuçlara bakıldığında, temizlik alışkanlıklarından mizaca dayalı tedavilere kadar pek çok konuda verilen önerilerin, toplumsal sağlığın bütünsel biçimde korunmasına yönelik bir bakış açısı taşıdığı görülmektedir. Ayrıca aile üyelerinin sağlığını merkeze alan koruyucu hekimlik yaklaşımının Osmanlı’da halk sağlığının temel direklerinden biri olduğu dikkat çekmektedir. Eserde ortaya konulan yaklaşımın, günümüz koruyucu sağlık uygulamalarına ışık tutabilecek nitelikte olduğu düşünülmektedir.
Keywords : Aile tababeti, Halk sağlığı, Koruyucu hekimlik, Osmanlı, Sağlık eğitimi, Tıp tarihi

ORIGINAL ARTICLE URL