Mali Disiplini Sağlamada Mali Kuralların Rolü: Türkiye İle OECD Ülkeleri Arasında Karşılaştırmalı Bir Analiz

Bu çalışmanın amacı, mali disiplini sağlamada mali kuralların kurumsal rolünü analiz etmek ve Türkiye ile OECD ülkeleri arasındaki uygulamaları karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Bu doğrultuda, öncelikle mali kuralların teorik temelleri ele alınmış, ardından bütçe, borçlanma, harcama ve gelir kuralları olmak üzere temel mali kural türleri incelenmiştir. OECD ülkelerinin büyük çoğunluğunda mali kurallar anayasal veya yasal temellere dayandırılarak uygulanmakta olup, özellikle bütçe dengesi ve harcama kurallarının ön planda olduğu tespit edilmiştir. Türkiye’de ise resmi bir mali kural uygulaması bulunmamakla birlikte, 4749 ve 5018 sayılı kanunlar, yerel yönetim mevzuatı ve IMF ile yapılan Stand-by anlaşmaları çerçevesinde mali kural benzeri uygulamalara başvurulduğu görülmektedir. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin fiili anlamda mali disiplini gözettiğini ve kamu borç göstergeleri açısından birçok OECD ülkesine kıyasla daha olumlu bir görünüm sergilediğini ortaya koymaktadır. Ancak kurumsal ve sürdürülebilir bir mali disiplinin sağlanabilmesi için açık, bağlayıcı ve içselleştirilmiş mali kurallara ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.