VERGİ MÜKELLEFLERİNİN KAYIT DIŞI EKONOMİ ALGISI: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK BİR ÇALIŞMA

Kayıt dışı ekonomi, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin en önemli sorunlarından birisidir. Özellikle son yıllarda dünyada ve Türkiye’de yaşanan ekonomik krizlerin de etkisiyle, vergi mükelleflerinin kayıt dışı ekonomik faaliyetleri artış göstermiştir. Bununla birlikte, kamu otoritelerinin bu sorunla mücadele stratejileri de aynı şekilde hız kazanmıştır. Türkiye üzerine yapılan çalışmalarda, kayıt dışı ekonomiyle ilgili algı araştırmalarının oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin odağında bulunan vergi mükelleflerinin bu konudaki algılarının tespit edilmesi, yeni bir bakış açısı ortaya koyması bakımından önemlidir. Bu amaçla Türkiye genelinde yaptığımız anket çalışmasının sonuçlarına göre, kayıt dışı ekonomi milli gelirin yaklaşık %41’i düzeyindedir. Mükelleflerin kayıt dışı ekonomi algılarına etki eden en önemli faktörler ise vergi yükü, vergi tazyiki, vergi bilinci, kamusal harcamalar, kurumsal kalite, ülkenin ekonomik durumu, vergi cezaları ve diğer mükelleflerin algılanma şeklidir.