Denetimin İşletmeler Üzerindeki Etkilerine Yönelik Nitel Bir Araştırma

Authors : Yakup Ülker, Ozan Koç

Pages : 224-238

View : 43 | Download : 91

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Muhasebenin tamamlayıcısı, işletme ortakları ve paydaşları için çok önemli olan denetim, zaman içerisinde ekonomi ve ticaretin gelişimine bağlı olarak diğer bilimlerde olduğu gibi, kendi içinde iç denetim ve bağımsız denetim olarak iki ana başlık altında konumlanmıştır. İç denetim işletme içerisinde işlevini sürdürürken, bağımsız denetim ise işletme ortakları ve bütün paydaşlar adına görev ve sorumluluk rolü üstlenmektedir. Bu makale çalışmasında, denetimin işletmeler üzerindeki etkisine yönelik uygulama sonuçlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada istenilen sonuca ulaşabilmek için, materyal ve yöntem olarak, Ankara ilinde bulunan bağımsız denetçiler (denetleyenler) ve bağımsız denetime tabi işletmelerin mali işlerinden sorumlu işletme yetkilileri (denetlenenler) ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada, denetimin işletmeler üzerine etkisi hakkında denetleyenlere ve denetlenenlere, mevzuat ve yapılan uygulamalar hakkında nitel sorular sorulmuş ve ilgililerin görüşleri öğrenilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda, 25 denetleyen ve 16 denetlenen ile iç ve bağımsız denetimin işletmelere etkisini tespit etmek için mülakat gerçekleştirilmiştir. Sorulara verilen cevapların yoruma dayalı olmasına özen gösterilmiştir. Alınan cevaplara bakıldığında, denetimin işletmelere etkisi bağlamında istenilen sonuçlara ulaşılmasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Büyük hacimli işletmeler hariç, denetleyenler; muhasebe, yönetsel uygulamalar ve Kamu Gözetim Kurumu (KGK) tarafından istenilen finansal tabloların hazırlanması sırasındaki yetersizliklerin olduğunu; denetlenenler ise; bağımsız denetimin gerekliliği hakkında önemli kuşkuları olduğunu ortaya koymuşlardır. İstenilen uygulamaların yerine getirilebilmesi için zamana ihtiyaç olduğu anlaşılmakla birlikte, yönetim ve denetimin alt yapısını oluşturan unsurların (İç Kontrol Sistemi – İKS, İç Denetim - İD, Kurumsal Yönetim İlkeleri – KYİ gibi) uygulanmasının önem arz ettiği ortaya çıkmıştır. Denetleyen ve denetlenenlerin ortak paydada buluşturulmasının sağlanabilmesi için mevcut mevzuatın tüm paydaşların görüş ve önerileri dikkate alınarak yeniden ele alınmasının bütün kesimler açısından fayda sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Keywords : Denetim, Bağımsız Denetim, İç Denetim, İşletme Denetimi, Denetimin Etkileri

ORIGINAL ARTICLE URL