Faiz Oranlarının Tasarruflar Üzerindeki Asimetrik Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine NARDL Analizi

Authors : Yusuf Ünsal

Pages : 333-353

View : 76 | Download : 90

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Tasarruf kararları, bireylerin yaşam standartlarını belirlemekle kalmaz, aynı zamanda makroekonomik dengeler üzerinde de doğrudan etkili olan önemli süreçlerdir. Bu kararlar, bireylerin mevcut gelirlerini nasıl kullanacakları ve gelecekteki mali güvenliklerini nasıl planlayacakları konusunda değerli bilgiler sağlamaktadır. Bu bağlamda faiz oranları, bireylerin tasarruf alışkanlıklarını doğrudan etkileyen ve ekonomik kararları yönlendiren temel faktörlerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, 1985-2023 dönemi kapsamında faiz oranlarının tasarruflar üzerindeki asimetrik etkisini incelemeyi amçlamaktadır. Çalışmada faiz oranlarının tasarruflar üzerindeki asimetrik etkisini belirlemek amacıyla NARDL yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca, NARDL analizinden önce geleneksel ve yapısal kırılmalı birim kök testleri uygulanmış ve bu testler sonucunda serilerin düzeyde ve birinci farkları alındığında karışık bir şekilde durağan olduğu belirlenmiştir. NARDL analizi sonucunda elde edilen bulgular, kısa dönemde faiz oranlarında yaşanan pozitif şokların tasarrufları azalttığını, negatif şokların ise artırdığını göstermektedir. Kısa dönemde elde edilen bu sonuçlara göre bireylerin faiz artışlarına tasarruflarını artırarak değil, azaltarak tepki verdiğini ortaya koymaktadır. NARDL uzun dönem analiz sonuçları ise faiz oranlarındaki düşüşlerin tasarruflar üzerinde artırıcı bir etkiye sahip olduğunu gösteririken, faiz oranlarındaki artışların tasarruflar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve belirgin bir etki yaratmadığını ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, faiz oranlarındaki değişimlerin tasarruf davranışları üzerindeki etkisinin asimetrik olduğunu doğrulamaktadır. Çalışma, politika yapıcılar için faiz oranlarının tasarruf eğilimleri üzerindeki farklı etkilerini göz önünde bulundurma gerekliliğini vurgulamaktadır. Ayrıca, faiz oranlarının düşmesiyle tasarruf eğilimlerinin arttığı göz önünde bulundurularak, düşük faiz ortamında bireysel tasarrufları destekleyen ek teşvik mekanizmaları geliştirilebilir.
Keywords : Faiz Oranları, Tasarruflar, Asimetrik Analiz, NARDL, Pozitif Şoklar, Negatif Şoklar

ORIGINAL ARTICLE URL