ARTTIRILMIŞ GERÇEKLİK İLE ARAP HANI'NIN KAYIP BELLEĞİNİN KEŞFİ

Authors : Naciye Esen Özay, Sadık Tumay

Pages : 23-42

Doi:10.58317/eksen.1595358

View : 83 | Download : 43

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kemeraltı çarşısı, geçmişten günümüze İzmir’in önemli ticaret merkezlerinden biridir. Bu çarşıda çok sayıda han bulunmaktadır. Arap Hanı, bu hanlardan biridir ve yaklaşık iki yüz yıllık bir süreçte Kemeraltı çarşısının ve İzmir’in ticari ve kültürel yapısına katkı sağlamıştır. Bu nedenle han, İzmir kent belleği açısından önemli kümülatif birikime sahiptir ve tarihi boyunca pek çok değişikliğe uğramıştır. Bu nedenle araştırılması ve incelenmesi gereken nitelikleri bulunmaktadır. Araştırmamız neticesinde hanın, yazılı ve görsel olarak en az belgelenen İzmir hanlarından biri olduğu saptanmıştır. Bu bilinmezlikten yola çıkarak, yeni teknolojilerin yaratıcı olanaklarıyla hanın geçmişi araştırılmıştır. Han sadece nostaljik bir anımsama mahali olarak düşünülmemiş, aynı zamanda geçmişteki kimliğinde yer etmiş mekânlar keşfedilmeye çalışılmıştır. Artırılmış gerçeklik teknolojisinin teknik bir yöntem olarak kullanımı, geçmişin kurgusunu ve hafızasını güncel olanla buluşturma konusunda olanak sağlamaktadır. Geçmişin hafızasının izleri, fotoğraflarda yüklü olduğu için, artırılmış gerçeklik bu çok yönlü ontolojik veriyi işlevsel bir şekilde değerlendirmemizi sağlamıştır. Han belleğinin eksik kısımlarının tamamlanması hususunda önemli gelişmeler olmuştur. Araştırmamızda kullanılan teknolojiyle Arap Hanı’nın geçmişi sanal olarak yeniden inşa edilmiştir. Geleceği konusunda ise başvurulması gereken bir ürün yaratılmıştır. Arap hanının kayıp gerçekliğinin güncel olarak sanallaştırılması ve zenginleştirilmesi sağlanmıştır. Teknikler arasındaki bu iş birliği, Arap Hanı’nın yanı sıra pek çok tarihi mekâna ait hafızanın geri getirilmesi açısından son derece önemlidir ve model bir uygulama olma potansiyeline sahiptir. Ayrıca hanın hikâyesinin teknolojik olanaklarla yeniden üretilmesi, İzmir kentinin önemli hafıza mekânlarından birinin yeniden keşfedilmesine olanak sağlamış olacaktır.
Keywords : Arap Hanı, Artırılmış Gerçeklik, Fotoğraf, Bellek

ORIGINAL ARTICLE URL