Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik

Authors : Abidin Dağlı, Berna Güneş, Hatice Özkaplan

Pages : 187-198

Doi:10.55605/ejedus.1767197

View : 460 | Download : 723

Publication Date : 2025-11-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Makine zekâsı da denilen yapay zekâ (YZ), makinelerin insan eylem ve davranışlarını canlandırmasına yardımcı olan bir teknolojidir. Bu, YZ’nin planlama, muhakeme, yaratıcılık ve öğrenme gibi insana özgü yetenekleri sergileme kabiliyeti olduğu anlamına geliyor. Birçok sektörde başarılı bir şekilde kullanılan yapay zekâ teknolojileri eğitim sektöründe de kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, mevcut literatürü kapsamlı bir şekilde tarayıp eğitimde yapay YZ’den yararlanmada etik olarak nasıl davranılması gerektiğini ortaya çıkartmaktır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılarak yapılmıştır. Doküman incelemesi, araştırılması hedeflenen olgu hakkında bilgi içeren yazılı materyallerin analizini kapsar. Yüksek verimliliği ve çok yönlülüğüyle yapay zekâ teknolojisi, eğitimin ilerlemesine yardımcı olmuştur. YZ’nin öğrencilerin mahremiyetine müdahalesi ve özellikle azınlıklara karşı YZ önyargısı ve ayrımcılığı konusunda daha fazla endişe var. Yapay zekâ uygulamaları, kullanıcıların verilerini toplarken bu verilerin gizliliğini ihlal edebiliyor. Yapay zekâ, kaynağı belirsiz, doğruluğu kontrol edilmemiş ya da hatalı bilgi üretebilmesi nedeniyle de etik sıkıntılara yol açabiliyor. Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ) sistemlerinin kullanımına yönelik bazı önemli öneriler şöyle sıralanabilir: (1) ÜYZ sistemlerini kullanmaya başlamadan önce mutlaka sistemlerin nasıl çalıştığına ve potansiyel risklerine dair bilgi edinilmesi, (2) ÜYZ kullanımından doğabilecek etik ihlallere ilişkin sorumluluğun ilgili sistemleri kullanan ve bunları eserlere aktaranlara (kullanıcılara) ait olduğunun bilinmesi gerekir.
Keywords : Yapay zekâ, üretken yapay zekâ, makine zekâsı, etik.

ORIGINAL ARTICLE URL