XVIII. Yüzyıl Eş’arî Geleneğin Temsilcilerinden Ahmed ed-Derdīr ve Ḫarīdetü’l-Behiyye’si

Authors : Kamile Ünlüsoy

Pages : 345-382

Doi:10.18403/emakalat.442540

View : 697 | Download : 2081

Publication Date : 2018-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ehl-i Sünnet’in iki önemli ekolünden biri olan Eş‘arîlik, Ebu’l-Hasan el-Eş‘arî’nin (v.324/935) görüşleri etrafında IV/X.-V/XI. yy.’larda sistemleşmeye başlamış ve günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir. Eş‘arîliğin XII./XVIII. yy. temsilcilerinden Ahmed ed-Derdīr (v. 1201/1786) Mısır’da Malikî mezhebine bağlı bir fakih ve Halvetiyye’nin kendisine nispetle adlandırılan Derdīriyye kolunun kurucusudur. Ḫarīdetü’l-Behiyye adlı 71 beyitlik akaid metninde üzerinde durduğu temel konular ilahiyyat, nübüvvet, sem’îyyat ve tasavvufa dair bazı meselelerdir. Ahmed ed-Derdīr sade bir dille hazırladığı bu eserine Şerḥu’l-Ḫarīdeti’l-Behiyye isimli bir de şerh yazmıştır. Ḫarīdetü’l-Behiyye döneminde Ezher alimleri tarafından itibar gören bir eser olduğu için iki yüzyıl gerek Ahmed ed-Derdīr’in evinde gerekse Ezher öğrencilerine okutulmuştur. Eser Eş’arî zihniyetinin XII/XVIII. yy.’daki tezahürlerini göstermesi bakımından önem arzetmektedir. Çalışmada Ḫarīdetü’l-Behiyye metni tercüme edildikten sonra Ahmed ed-Derdīr’in kendi eserine hazırladığı şerhinde ele aldığı Eş’arî inanç esaslarının İslam Mezhepleri Tarihi metodolojisiyle incelenecektir.
Keywords : Ahmed ed-Derdīr, Ḫarīdetü’l-Behiyye, akaid, Eş‘arîlik, XVIII. yy.

ORIGINAL ARTICLE URL