Cumhuriyet Dönemi Çağdaş Düşünce Tarihçiliğinde İtikadî ve Siyasî İslam Mezhepleri: Mehmed Ali Aynî’nin Görüşleri ve Değerlendirilmesi

Authors : Mehmet SEVER

Pages : 131-171

Doi:10.18403/emakalat.643973

View : 44 | Download : 12

Publication Date : 2020-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İtikadî ve siyasî İslam mezhepleri, İslam düşünce tarihinin en önemli aktörleridir. Ortaya çıkış süreçleri, temsilcileri ve fikirleri ile düşünce tarihimizi oluşturan yapı taşları ve düşünceye yön veren akımlar olmuşlardır. İslamî literatürün farklı alanlarında mevzu edilen itikadî ve siyasî İslam mezhepleri, Osmanlı Devleti’nin modernleşme süreci ve son-rasında modern Türkiye’nin kuruluşu döneminde yapılan çağdaş düşünce tarihi çalışmalarında önemli bir konu olmuştur. Bu bağlamda çağdaş düşün-ce tarihçilerimizden olan Mehmed Ali Aynî, Osmanlı Devleti’nde bir bürokrat ve üniversite hocası olarak görev yapmış önemli bir düşünürdür. Felsefe tarihi ve felsefe konularının yanı sıra İslam düşünce geleneğinin yapı taşı olan âlimler, düşünürler ve mezhepler hakkında eserlerinde değerlendirmelerde bulunmuş bir entelektüeldir. Milliyetçilik akımının etkisiyle ulus devlet modelinin uygulanmaya başladığı bir dönemde Osmanlı ilim mirasının yeni döneme aktarılması noktasında Aynî’nin eserlerinden hareketle görüşlerinin ortaya konması, çağdaş mezhepler tarihi yazıcılığının oluşum aşamasındaki eğilimleri görmek açısından önemlidir.
Keywords : Mehmed Ali Aynî, Hilafet, Mezhepler, Eşarîlik, Şîa, Bâtınîlik, Mezhep Tartışmaları

ORIGINAL ARTICLE URL