Türkiye'de Yağlı Tohum Üretimi ve Projeksiyonu

Authors : Oğuz Erol, Levent Yazici, Melike İncetekin

Pages : 33-43

Doi:10.55257/ethabd.1740635

View : 130 | Download : 663

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Yağlı tohumlu bitkiler, içerdiği yağ, protein, vitamin ve mineraller sayesinde insan ve hayvan beslenmesi ile sanayi açısından önemli bir ürün grubudur. Bu çalışma, Türkiye’de yağlı tohum üretiminin mevcut durumunu, ithalat ve ihracat verilerini analiz ederek gelecek projeksiyonlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. TÜİK ve ITC verilerine dayanarak yapılan analizlere göre, Türkiye’de 2024 yılında en fazla üretimi yapılan yağlı tohum bitkisi ayçiçeği olmuş ve toplam üretimin %53’ünü oluşturmuştur. Ayçiçeğini pamuk tohumu (çiğit) ve yer fıstığı izlemiştir. Son on yılda keten ve kenevir üretiminde dikkate değer artışlar yaşanmıştır. 2034 yılı projeksiyonlarına göre en yüksek üretim artışı keten ve kenevirde beklenmektedir. Türkiye’nin yağlı tohum ihtiyacı sürekli artış göstermiş ve 2023 yılında 11,6 milyon tona ulaşmıştır. İhtiyacın önemli bir kısmı ithalatla karşılanmakta olup, en fazla ithalat kalemi soya fasulyesi, en yüksek ihracat kalemi ise ayçiçeğidir. İthalat ve ihracat projeksiyonlarına göre, gelecek yıllarda da dış ticaretin artış eğiliminde devam edeceği öngörülmektedir. Sonuç olarak, Türkiye’de yağlı tohum üretimi artış eğiliminde olsa da iç talebin ve sanayi ihtiyacının gerisinde kalmakta; ithalat bağımlılığı devam etmektedir. Çalışma, Türkiye’nin yağlı tohum üretiminde kendine yeterlilik seviyesini yükseltmesi için stratejik planlamalara ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.
Keywords : Yağlı Tohumlar, Üretim Projeksiyonu, Ayçiçeği, Soya Fasulyesi, İthalat, İhracat

ORIGINAL ARTICLE URL