6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU KAPSAMINDA KANUN YOLLARINDA HUKUKİ YARARIN ROLÜ VE ÖNEMİ

Authors : Merve Çağlak Melez

Pages : 939-986

Doi:10.58820/eruhfd.1809543

View : 98 | Download : 610

Publication Date : 2025-10-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Kanun yollarına başvuruda bazı ön şartların varlığı zorunludur. Bu şartlar; yargı sürecinin etkinliğini ve usul ekonomisini sağlamak, gereksiz başvuruları engellemek ve adil yargılanma hakkını korumak amacıyla belirlenmiştir. Hukuki yarar, bu şartlar arasında merkezi bir öneme sahiptir. Başvuranın gerçek ve güncel bir menfaate sahip olduğunu gösteren hukuki yarar kavramı; yalnızca baş vuranın bireysel çıkarını ifade etmeyip, yargının işleyişine de doğrudan katkısı olduğu için dikkatle değerlendirilmelidir. Ancak hukuki yararın kapsamı ve ölçütleri mevzuatta ve uygulamada net değildir. Alman hukukundaki “Beschwer” teorisi ışığında kabul edildiği üzere, hukuki yararın şeklî ve maddi olmak üzere iki boyutu bulunmakta ve bu ayrım Türk hukukunda da karşılık bulmaktadır. Ayrıca lehine karar verilen tarafların kanun yollarına başvuruda hukuki yararının bulunup bulunmadığı ve müdahillerin hukuki yarar kavramı karşısındaki farklı konumları uygulamada tartışma yaratmaktadır. Bu çalışmada hukuki yararın kavramsal ve pratik yönleri Alman hukukundaki teoriler ışığında yargı kararları da incelenerek ele alınmıştır. Söz konusu inceleme kapsamında mevcut mevzuatın eksiklikleri ve uygulamadaki farklılıklara dikkat çekilmiştir. Bu çerçevede bireylerin hak arama özgürlüğü ile yargı sisteminin meşruiyeti arasındaki ilişkiye dair daha derin bir anlayış geliştirilmesine katkı sunulması amaçlanmıştır.
Keywords : Kanun yolu, kabul edilebilirlik şartı, şeklî an lamda hukuki yarar, maddi anlamda hukuki yarar

ORIGINAL ARTICLE URL