Vergilemede mükellef haklarının anayasal ve yasal temelleri

Authors : Gazi Sonkur

Pages : 99-108

Doi:10.18070/erciyesiibd.1649232

View : 119 | Download : 210

Publication Date : 2025-08-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Vergileme işlemlerinde genel itibariyle kamu (vergi) alacaklısı sıfatıyla vergi idaresi, diğeri ise; vergi borçlusu sıfatıyla vergi mükellefi olmak üzere iki taraf söz konusudur. Vergi mükellefini, “ödev ve sorumlulukları olan vergi yükümlüsü” olarak tanımlamak mümkündür. Vergi mükellefinin ödev ve sorumluluğu kadar hakları da mevcuttur. 1990’lı yıllarda Uluslararası Maliye Birliği (International Fiscal Association – IFA) ile Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (The Organisation for Economic Co-operation and Development – OECD) başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluş ve ülke mükellef odaklı vergileme anlayışına yönelmiştir. Bu çalışmada; mükellef haklarının anayasal ve yasal dayanaklarına yer verilmiştir. Bu bağlamda çalışmada; 1982 tarih ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) yer alan mükellef hakları incelenmiştir. Elde edilen bulgularda mükellef hakları ile ilgili somut, bütüncül bir düzenlemenin olmadığı görülmektedir. Bu yaklaşımdan hareketle bütünlük arz eden bir düzenlemeye ihtiyaç olduğu, bu sayede mükellefin gerek vergileme sürecine aktif katılımının gerekse vergiye gönüllü uyumun daha sağlıklı bir zeminde ilerleyeceği açıktır.
Keywords : Vergi mükellefi, Vergi idaresi, Mükellef hakları

ORIGINAL ARTICLE URL