Maliye politikasının çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkisi: Kesirli Fourier Boostrap ARDL yöntemi ile Türkiye’den ampirik bulgular

Authors : Mehmet Aslan, Songül Akyildiz

Pages : 109-119

Doi:10.18070/erciyesiibd.1688860

View : 92 | Download : 128

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de kamu harcamaları, kamu gelirleri, kişi başına düşen gelir, fosil yakıt ve yenilenebilir enerji kullanımının çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Çevresel sürdürülebilirlik göstergesi olarak Yük Kapasitesi Faktörü (LCF) kullanılmıştır. Yük kapasitesi faktörü, doğanın arz yönü ile insanların doğal kaynaklara olan talebinin oranlanması ile ulaşılan bir değer olmaktadır. Yük kapasitesi faktörünün hem biyokapasite hem de ekolojik ayak izini içermesi nedeniyle çevresel analizlerin daha geniş bir perspektiften yapılmasına olanak sağlamaktadır. Bu bağlamda 1965–2023 dönemine ait yıllık verilerle gerçekleştirilen analizde, değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri belirlemek için Fourier Bootstrap ARDL (FBARDL) sınır testi yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonuçları, kamu harcamalarının çevresel sürdürülebilirlik üzerinde olumsuz, kamu gelirlerinin ise olumlu bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, kişi başına düşen gelir artışının çevre kalitesini olumsuz etkilediği, buna karşın yenilenebilir enerji kullanımındaki artışın çevresel sürdürülebilirliği desteklediği belirlenmiştir. Bulgular, Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşabilmek için kamu maliyesi politikalarının çevreyi dikkate alacak şekilde yeniden yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Çalışma, Türkiye üzerine maliye politikası değişkenleri ile LCF arasındaki ilişkiyi inceleyen öncü çalışmalardan biri olması açısından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Keywords : Yük Kapasitesi Faktörü, Kamu Harcamaları, Kamu Gelirleri, Yenilenebilir Enerji, Fourier Bootstrap ARDL.

ORIGINAL ARTICLE URL