Türkiye’de 65 Yaş ve Üstü Bireylerde Karşılanmayan Sağlık Hizmeti Gereksinimleri ve Sosyoekonomik Belirleyiciler: 2019-2022 Dönemine Yönelik Bir Değerlendirme

Authors : Aysun Danayiyen

Pages : 37-50

View : 41 | Download : 51

Publication Date : 2025-06-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Türkiye nüfusunun giderek yaşlanması nedeniyle sağlık hizmetlerine erişim ile ilgili olarak yaşlı bireylerin karşılaştıkları zorlukların değerlendirilmesi bu çalışmada amaçlanmaktadır. Türkiye\\\'de 65 yaş üzeri bireylerin karşılanmamış sağlık hizmeti gereksinimi ve bunun sosyoekonomik etmenlerle ilişkisi ve zaman içindeki değişimi incelenmektedir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada, Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2019 ve 2022 yıllarına ait Sağlık Araştırması veri setleri kullanılmıştır. 65 yaş ve üzeri bireylerin karşılanmamış sağlık ihtiyaçlarına ilişkin veriler Ki-kare testi ve binary lojistik regresyon yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Randevu sürelerinde yaşanan gecikmede gelir (OR = 1,179, p = 0,003), engellilik durumu (OR = 1,230, p = 0,005) ve genel sağlık durumu (OR = 0,763, p<0,001) anlamlı belirleyiciler olarak bulunmuştur. Sağlık hizmetlerine ulaşımda ise sosyal destek eksikliği (OR = 0,566, p = 0,001), gelir düzeyi (OR = 0,743, p<0,001) ve coğrafi bölge (OR = 1,066, p <0,001) önemli belirleyicilerdir. Ödeme güçlüğüne bağlı tıbbi bakıma erişiminde gelir düzeyi (OR = 0,573, p<0,001), genel sağlık durumu (OR = 0,613, p<0,001) ve engellilik durumu (OR = 2,595, p<0,001) öne çıkmıştır. Sonuç: Elde edilen bulgular, yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerine erişiminde ve hizmetleri kullanabilmelerinde yapısal ve sosyoekonomik faktörlerin belirleyici olduğunu göstermektedir. Sağlık hizmetlerinde eşitliği sağlamak için yaşlı bireylerin ihtiyaçlarına yönelik politikalar geliştirilmesi gereklidir.
Keywords : Karşılanmayan sağlık ihtiyacı, Sağlık hizmetlerine erişim, Yaşlı bireyler, Sosyal belirleyiciler

ORIGINAL ARTICLE URL