OSMANLI DEVLETİNDE HUKUKUN ROMANİZASYONU (II)

Batılılaşma tarihimizin lâikleşme tarihimizle yakın bir alakası vardır. Türk lâikliği, Türk Batılılaşmasının hem sonucu hem de tamamlayıcısıdır. Türk lâik­leşmesi, Türk Batılılaşmasıyla yapışık ikiz gibidir. Osmanlı Devleti zamanında başlayan dünyevileşmenin seküleristik karakteri, başlangıcından itibaren ağır ağır ama kararlı bir şekilde laisizme doğru dönüşüm trendine girmiştir. Yani, Osmanlı dünyevileşmesinin başlangıcı kendine has bir sekülerlik, sonu ise Fransızvari bir laisizm olmuştur. Laisizmin bânileri, aksiyon ve fikir adamlarıyla birlikte tamamı Osmanlının resmi okullarında yetişmiştir, Türk lâikleşmesinin temeli Osmanlı eğitim müesseselerinde atılmış, atılan temeller üzerinde huku­kun da lâikleşmesi olmak üzere bir kısım değişiklikler yapılmıştır.