Dış Uzayda Gerçekleştirilen Siber Saldırıların Hukuken Değerlendirilmesi

Authors : Merve Aysegul Kulular

Pages : 817-843

Doi:10.60002/ebyuhfd.1683198

View : 102 | Download : 113

Publication Date : 2025-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Uzay faaliyetleri bilişim teknolojilerindeki gelişmelerden etkilenmiştir. Bu etkileşim yapay zekâ destekli sistemler kullanılarak bilimsel gelişime katkı sunulması şeklinde olabildiği gibi kinetik saldırılara alternatif siber saldırıların gelişerek artması şeklinde de olabilmektedir. Bu bağlamda siber saldırılar Dış Uzay Anlaşması kapsamında benimsenmiş olan uzayın barışçıl kullanımı ilkesi karşısında büyük bir risk teşkil etmektedir. Siber saldırıların düşük maliyetli olması, anonim gerçekleştirilmeye elverişli olması, özellikle yapay zekâ destekli sistemler tarafından algoritmik sorun sonucu mu yoksa kasıtlı olarak mı gerçekleştirildiğinin belirlenmesinin oldukça güç olması siber saldırıların uzay faaliyetlerinde teşkil ettiği sorunlardan bazılarıdır. Ayrıca uyduda gerçekleşen kısa süreli işlevsizliklerin siber saldırı mı yoksa uydudaki sistemsel bir bozukluk mu olduğunun tespitinin hemen hemen imkânsız olması, uydular üzerinde siber saldırı tespit edilse dahi bu saldırının hangi amaçla gerçekleştirilmiş olduğunun ve saldırı sonrası hangi zararın doğduğunun belirlenmesi de çok zordur. Uzayda gerçekleşen siber saldırılara özgü nitelikler dikkate alınarak çalışmada dış uzayda gerçekleştirilen siber saldırıların mevcut anlaşmalar kapsamında analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda dış uzayda gerçekleştirilen kinetik saldırıların ve siber saldırıların neler olabileceği incelenmiş, askeri amaçlı uzay faaliyetleri üzerine odaklanılarak astronotun durumu ve hem askeri hem sivil amaçlı kullanılan uyduların durumu ilgili uluslararası anlaşmalar ve insani hukuk kapsamında tartışılmıştır. Devlet yahut devlet dışı aktörler tarafından gerçekleştirilen siber saldırılarda sorumluluğun belirlenerek zararın giderilmesinde hem dış uzayın hem de siber uzayın nitelikleri dikkate alınarak uzayın barışçıl kullanımı için hukuki bir mekanizma oluşturulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda Birleşmiş Milletler bünyesinde bir tür tahkim merkezinin kurulması önerilmektedir.
Keywords : Dış Uzay Anlaşması, Siber Saldırı, Siber Güvenlik, Yapay Zekâ, Birleşmiş Milletler Tahkim Merkezi

ORIGINAL ARTICLE URL