HIV Pozitif Vakalarda Hekimin Diğer Partnere Bildirimde Bulunmasının Ceza Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi

Etik ilkelerin geniş çerçevede tartışma alanı bulduğu HIV (Human Immunodeficiency Virus) pozitif vakalar, özellikle bireysel haklar ile toplum sağlığı arasında ciddi bir çatışma ortaya çıkarmaktadır. Gerçekten de HIV taşıyan hastanın partnerine bildirimde bulunmanın etik ve hukuki sınırları, hasta mahremiyeti ile kamu sağlığını koruma gerekliliği arasında hassas bir dengeye dayanmaktadır. İnsan bağışıklık sistemi üzerinde ölümle sonuçlanacak derece tahribat yaratabilen HIV, bir taraftan cinsel yolla bulaşma riski oluştururken diğer yandan taşıyıcıyı bireysel ve toplumsal damgalamayla karşı karşıya bırakabilmekte, ailesel, sosyal ve ekonomik yönden yıkıcı sonuçlara sebebiyet verebilmektedir. Bu noktada hekim açısından bir rehber niteliğinde olan partner bildirim programları, yıllardır birçok ülkede bulaşıcı hastalıklarla mücadelede bir halk sağlığı koruma stratejisi olarak kullanılmaktadır. Bu tür programlar ile enfekte bireylerin cinsel partnerlerinin bilgilendirilmesi sağlanarak hastalığın yayılmasını engelleme amaçlanmaktadır. Türkiye’de ise mevcut mevzuatta açık bir düzenleme olmaması, hekimlerin hukuki riskler olmaksızın karar vermesini zorlaştırmaktadır. Nitekim her iki durumda da cezai sorumluluk gündeme gelebilecektir. Çalışmada söz konusu süreçte karşılaşılabilecek suç tipleri uluslararası kuruluşların bildirim konusundaki temel ilkeleri de göz önünde bulundurularak incelenmiştir.