Siyasi Partiler ve Seçim Hukuku Açısından Siyasi Parti Defterleri

Authors : Fatih Güler
Pages : 795-816
Doi:10.60002/ebyuhfd.1770730
View : 59 | Download : 77
Publication Date : 2025-12-22
Article Type : Research Paper
Abstract :Siyasi partiler faaliyetlerine devam ederken hukuki sonuç doğurması muhtemel karar ve işlemlerine ilişkin olarak, ilgili konuya özgülenmiş “defterleri” temin etmek, bu defterleri ilgili makamlara tasdik ettirdikten sonra konuyla ilgili bilgileri defterlere işlemek zorundadırlar. Siyasi partiler açısından tutulması zorunlu defterler; karar defteri, üye kayıt defteri, gelir ve gider defteri, gelen ve giden evrak kayıt defteri ile demirbaş eşya defterleridir. Bu zorunluluğun muhtemel hukuki uyuşmazlıklarda veya rutin yargısal denetimlerde (örneğin siyasi partilerin mali denetimi) yargı organları açısından başvurulacak ilk kaynak ve delil niteliğinde olduğu açıktır. Bunun yanında siyasi partilerin üyelerinin parti içi demokrasi taleplerinin yerine getirilmesi süreçlerinde siyasi parti defterleri parti içi şeffaflık ve hesap verilebilirlik anlamında önemli bir fonksiyon ifa etmektedirler. Siyasi partiler gerek içişlerini gerekse de diğer kurum ve kuruluşlar ile ilişkilerini yazılı şekilde yürütme esaslı olarak hareket etmelidirler. Zira siyasi parti organlarındaki yürütme görevleri sınırlı sürelere bağlı ve fahri niteliklidir. Siyasi partilerin ülkeyi yönetmeye yönelik hukuki ve siyasi hedefleri doğrultusunda kurumsallaşmalarını beklemek hem kanun koyucunun hem de vatandaşların makul beklentileri arasındadır. Çalışmada siyasi partilerin defterlerinin seçim hukuku ve siyasi partiler hukuku açısından yeri ve önemi ele alınmıştır. Bu bağlamda ilk önce 648 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu hükümleri çerçevesinde defterlerin hukuki altyapısı incelenmiştir. Devamında ise Yüksek Seçim Kurulu, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay uygulamalarında siyasi parti defterleri ve tasdiki ile ilgili uygulamada ortaya çıkan konular ele alınmıştır.
Keywords : 648 sayılı Siyasi Partiler Kanunu, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu, Defter, Tasdik, Yüksek Seçim Kurulu, Anayasa Mahkemesi.

ORIGINAL ARTICLE URL