TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE ELEŞTİREL DİNLEME

Authors : Ömer KEMİKSİZ

Pages : 299-316

View : 32 | Download : 11

Publication Date : 2015-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkçenin temel dil becerilerinden biri olan dinleme, yapılan araştırmalara göre günlük hayatta en çok kullandığımız beceridir. Toplum hayatında kişiler arası iletişiminin başarılı olması dinleme becerisinin etkili kullanılmasıyla doğrudan ilgilidir. Bu beceri, yapılandırmacı yaklaşım esas alınarak hazırlanan Türkçe Dersi ( 6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programı’nda ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır. Bu düzenlemeyle birlikte ana dili derslerinde her temada bir dinleme metnine yer verilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Anlama becerilerinden biri olan dinleme, günlük hayatta değişik amaçlarla kullanıldığı için ortaya çeşitli dinleme türleri çıkmıştır. Değişik kaynaklarda farklı araştırmacılar dinleme türleriyle ilgili çeşitli sınıflandırmalar yapmışlardır. Bu sınıflandırmaların çoğunda yer verilen dinleme türlerinden biri olan eleştirel dinleme, eleştirel düşünmeyle bağlantılı olduğundan önemli bir yere sahiptir. Bu dinleme türünü kullanan bireylere soru sorma, dikkatli ve aynı zamanda hızlı olma, konuşmacıyı değerlendirme gibi olumlu özellikler kazandıran eleştirel dinleme becerisinin geliştirilmesi, farklı yöntem/tekniklerin, sınıf içi etkinliklerin kullanılmasıyla mümkündür. İlköğretim Türkçe Dersi (6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programı’nda yer verilen yedi dinleme yöntem/tekniğinden biri olan eleştirel dinlemenin, Türkçe dersi öğretmen kılavuz kitaplarında yer alan dinleme metinlerinin işlenişinde ise çok az kullanıldığı bir gerçektir. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmede önemli bir araç olabilecek eleştirel dinlemeye, Türkçe derslerindeki dinleme metinlerinde daha fazla yer verilmesine özen gösterilmelidir.
Keywords : Türkçe öğretimi, iletişim, dinleme, eleştirel dinleme

ORIGINAL ARTICLE URL