Dini İçerikli Resimli Çocuk Kitaplarının Değerlendirmesi: Peygamberimiz Hz. Muhammed’in Hayatı ve Peygamberimizin Arkadaşları Serisi

Authors : Sümeyya Turan Varol, Kübra Cevherli

Pages : 344-376

Doi:10.52637/kiid.1731476

View : 1148 | Download : 732

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yayımlanan “Okul Öncesi Kitaplar” ve “İslâmî Çocuk Kitapları” kategorisinde yer alan “Peygamberimiz Hz. Muhammed’in Hayatı” adlı kitabı ve “Peygamberimizin Arkadaşları” adlı kitap serisini; fiziksel özellikleri, içerik yapısı ve resimleme unsurları bakımından incelemeyi amaçlanmaktadır. İncelediğimiz Peygamberimiz Hz. Muhammed’in Hayatı adlı resimli kitapta Hz. Muhammed’in hayatı kronolojik bir sıra izlenerek özet bir şekilde anlatılmıştır. Peygamberimizin Arkadaşları kitap setinde ise bir ailenin çocuklarına günlük yaşantıları içerisinde Hz. Ali, Bilal-i Habeşi, Hz. Ebu Bekir, Enes bin Malik, Hz. Erkam, Hz. Hamza, Hz. Ömer ve Hz. Osman olmak üzere sekiz sahâbenin belirgin özelliklerinin anlatıldığı hikâyeler yer almaktadır. Araştırma, karma yöntem yaklaşımıyla yürütülmüş olup desen olarak açıklayıcı sıralı karma desen tercih edilmiştir. Bu çerçevede ilk aşamada kitaplar, Deniz ve Gönen tarafından geliştirilmiş olan “Resimli Öykü Kitapları Değerlendirme Ölçeği” temel alınarak yapılandırılmış bir form ile nicel olarak puanlanmıştır. Toplam 21 maddeden oluşan bu ölçeğin 7 maddesi resimleme, 14 maddesi ise içerik boyutlarını değerlendirmeye yöneliktir. Elde edilen sayısal bulgular, kitapların içerik ve görsel yeterliliğine dair genel bir görünüm sunmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında, aynı kitaplar nitel doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bu aşamada içerik yapısı, fiziksel özellikler ve resimleme unsurları ayrı ayrı ele alınmış; belirli temalar doğrultusunda yorumlanmış ve çeşitli eksiklikler detaylı şekilde raporlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre söz konusu kitap setinden 7’si içerik yapısı ve resimleme özellikleri bakımından “yeterli”, 2’si ise “kısmen yeterli” bulunmuştur. Bununla birlikte içerik yapısı, fiziksel özellikler ve resimleme unsurları ayrı ayrı incelendiğinde çeşitli eksiklikler ve hatalar tespit edilmiş ve bu durum bulgular kısmında ayrıntılı şekilde sunulmuştur. Ayrıca “Peygamberimiz Hz. Muhammed’in Hayatı” kitabı ve “Peygamberimizin Arkadaşları” adlı kitap serisi aracılığıyla okul öncesi döneme yönelik dinî içerikli resimli çocuk kitaplarının sahip olması gereken temel nitelikler belirlenmiş ve çocuklara uygun hikâye kitaplarının nasıl olması gerektiğine ilişkin genel bir çerçeve oluşturulmuştur.
Keywords : Din Eğitimi, Çocuk Edebiyatı, Resimli Hikâye Kitabı, Çocuk Kitabı, Okul Öncesi

ORIGINAL ARTICLE URL