Üretken Yapay Zekâ Teknolojisinin Yanlış Anlama Ve Yanlış Hesap Yapma Üzerindeki İkili Etkisi

Authors : Oğuzhan Altan

Pages : 171-224

Doi:10.53662/esamdergisi.1561129

View : 183 | Download : 1192

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Realist bakış açısına göre, uluslararası sistem anlaşmazlıkların, krizlerin ve çatışmaların çözümünde etkili bir üst yapıya sahip değildir. Bu anarşik sistemde, manipüle edilmiş veya eksik bilgiler yanlış anlamalara veya yanlış hesaplamalara neden olabilmekte, çatışma kararları alınabilmektedir. Bu zincirleme etki, liderlerin rasyonellikten uzaklaşmasına ve dolayısıyla geri adım atılamayacak çatışmalara zemin hazırlayabilmektedir. Yapay zekânın bahse konu yanlış anlama ve yanlış hesaplama eğilimlerini güçlendirici bir rol oynaması mümkündür. Bu nedenle yapay zekânın istismar edilmesi hususunda yeni bir bilinç düzeyinin ve önleyici tedbirlerin geliştirilmesi gerekmektedir. Yapay zekâ teknolojisi, 1956 yılında Dartmouth Konferansı’nda kavramsal olarak kullanılmasından bu yana büyük bir gelişim göstermiş ve günümüzde devrim niteliğinde bir etki yaratmıştır. Üretken yapay zekâ araçları, derin öğrenme, çekişmeli üretken ağ (GAN) ve doğal dil işleme (NLP) teknikleri sayesinde, içerik üretimini oldukça kolaylaştırmaktadır. Bu teknoloji, görselleri, farklı duygu belirten perspektiflere dönüştürmeyi, ses dosyalarını istenilen ses frekansına çevirmeyi ve metinsel veriler üretimini mümkün kılmaktadır. Ayrıca, Yapay zekâ algoritmalarının, ‘deepfake’ teknolojilerinde kullanılmasıyla birlikte, sosyal medya platformları gibi geniş ağlar üzerinde, dezenformasyonun artmasında oldukça etkili olmaktadır. Diğer taraftan, yapay zekâ teknolojisi öğrenme, veri analizi ve dil işleme yetenekleri sayesinde doğrulama işlemlerinde de aktif olarak kullanılmaktadır. Bu özellikler sayesinde, sosyal medya platformları gerçek zamanlı olarak denetlenebilmekte ve hatalı bilgilerin düzeltilmesi için doğrulama birimlerine bildirimde bulunulabilmektedir. Ayrıca, uydu, dron ve otomasyon sistemleri ile bilgi toplama ve istihbarat faaliyetlerinde de kullanılmaktadır. Öneri sistemleri, anormallik tespiti ve tahmin modelleri gibi çeşitli üstün yetenekleri sayesinde, karar vericilerin rasyonelliğini artırma potansiyeline sahiptir. Bu fonksiyonel özellikler, yapay zekâ teknolojilerinin küresel barış ve istikrarın korunmasında önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.
Keywords : Dezenformasyon, Otomatik Doğrulama, Üretken Yapay Zekâ, Yanlış Anlama, Yanlış Hesap

ORIGINAL ARTICLE URL