Kur’ân Okuma Adabı: Âcurrî’nin Yaklaşımı Özelinde

Authors : Aydın Bahça, Murat Akkuş

Pages : 225-252

Doi:10.53662/esamdergisi.1716647

View : 98 | Download : 210

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İlahi vahyin amacı insanı ilahi terbiye ile eğitmektir. Hz. Peygamber de bu ilahî amaç doğrultusunda ashabını vahiy ile eğitmiştir. Ancak Hz. Peygamber’in vefatından sonra bu ilahî metottan zaman zaman uzaklaşılmıştır. Bu asıl gayeye tekrar ulaşmak için İslam bilginleri eserlerinde Kur’ân’ın fazileti ve adabı konularına yer vermeye başlamışlardır. Âcurrî’nin el-Gurebâ, Ahlâku’l-ulemâ, Ahlâku hameleti’l-Kur’an gibi usul ve adap ile ilgili eserleri onun Fezâil’ül-Kur’ân alanına ilgili ve yetkin olduğunu göstermektedir. Bu da Âcurrî’nin önemini ortaya koymaktadır. Âcurrî’nin Ahlâku hameleti’l-Kur’an adlı eseri de ilahî metoda tekrar ulaşmak amacıyla kaleme alınmıştır. Bu eser, Kur’an tilaveti ve hıfzının ardındaki ahlaki esasları incelemektedir. Çalışma, Âcurrî’nin Kur’ân’la kurulan ilişkiyi sadece lafzî olarak değil, aynı zamanda bütüncül bir karakter ve ahlak inşası süreci olarak değerlendirdiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Âcurrî’nin eserindeki bulgular, dönemin Kur’an okuyucuları arasında yaygın olan sorunlara ışık tutmaktadır. Bu sorunlar arasında lafız odaklı bir ezber anlayışının tefekkürü ihmal etmesi, Kur’ân’ın dünyevi menfaatler için bir araç haline getirilmesi ve Kur’an ehlinin kibir ve ahlakî zâfiyetler göstermesi yer almaktadır. Müellif, bu problemlere karşı Kur’ân’ın manası üzerinde düşünülmesi, niyetin sadece Allah rızasına yönelik olması ve güzel ahlakın Kur’an ile meşguliyetin ayrılmaz bir parçası haline getirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Çalışma, Âcurrî’nin çözüm önerilerini ehl-i Kur’an için ahlaki bir yol haritası olarak değerlendirmektedir. Bu harita, Kur’ân’ı öğrenen ve öğretenlerin tevazu, sabır, doğru sözlülük gibi temel İslami değerleri benimsemesini, Kur’ân’ı bir geçim kapısı olarak görmekten kaçınmasını ve lafız kadar amele de önem vermesini öğütlemektedir. Sonuç olarak, Âcurrî’nin eseri, Kur’an eğitimine yönelik sorunlara çağlar üstü bir çözüm sunarak, günümüz Kur’an eğitim müesseseleri ve talebeleri için de geçerli ve değerli bir rehber niteliğindedir. Bu çalışma ise, Âcurrî’nin hayatına yer vermeyi ve ilgili eserini tahlil etmeyi amaçlamaktadır.
Keywords : Kur’an, Kıraat, Âcurrî, Ahlâku Hameleti’l-Kur’an, Kur’an Okuma Adabı

ORIGINAL ARTICLE URL