KÂNÎ’Yİ KENDİ MEKTUBU VE ŞERHİ İLE ANLAMAK “OCAK BĀZERGĀNINA YAZDUKLARI MEKTŪB-I LETĀ’İF-ÜSLŪB`

Authors : Gökhan ALP

Pages : 72-94

Doi:10.58659/estad.1259885

View : 56 | Download : 12

Publication Date : 2023-03-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Çok sayıda metin örneğini muhtevi Münşe’ât-ı Kânî, inşa sahasında alışılmış örnekler dışında pek çok hususiyeti ile müstesna bir ismin ifadesine dönüşmüştür. Nevi şahsına münhasır bu ismin ifade ve üslubundaki “pür-tumturak” ve “hoş-edâ”, hezel ve mizah ile pek de aşina olmadığımız bir sanat telakkisi doğurmuştur. Doğal bir eda ile kaleme aldığı inşa metinlerini son derece ince bir anlayış ile ören Kânî’nin estetik nesir içerisinde tutarlı ve bütünlüklü bir biçimde ortaya koyduğu söz varlığı, kimi zaman nükteli zarif bir ton ile belirirken kimi zaman hiciv ve mizah ile sivrilmiştir. Kânî’nin kendi kaleminden şerh edilen “Ocak Bâzergânına” yazılan mektup farklı özellikleri haiz onlarca metin suretinden sadece biridir. Bizzat müellifin kendi görüş ve değerlendirmeleri ile okuyucuyu sevk ve idaresi, söz konusu metinde alışılmış kalıplar dışında bir sanat anlayışını ortaya koymuştur. Bu manada hiciv ve mizahın fikir ve mana ciheti ile ustalıkla kaleme alındığı mevcut mektup ve şerhi, eleştiri anlayışının farklı amaç ve yöntemler ile tahriri noktasında çalışmamızın muhteviyatını oluşturmuştur.
Keywords : Ebûbekir Kânî, İnşa, Mektup, Letaif, Şerh

ORIGINAL ARTICLE URL