ELAZİZ KADILARINDAN ABDULLAH HULÛSİ EFENDİ VE KIZI FEVZİYE ABDULLAH TANSEL

Authors : Ahmet Karataş

Pages : 684-715

Doi:10.58659/estad.1821016

View : 98 | Download : 129

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Pazarcıklı (Bulgaristan) Abdullah Hulûsi Efendi Osmanlı’nın son devir kadılarındandır. Meşihat Arşivi’ndeki vesîkalardan işinin ehli biri olduğu, memleketin en çalkantılı yıllarında irâdesi dışında gönderildiği vilâyetlerde kadılığın yanında vâli vekilliğini de üstlendiği, mahallî idâreciler ve halk tarafından takdir gördüğü anlaşılmaktadır. Fakat, onun adını bugünlere taşıyan asıl husus Türk kültür ve edebiyatının XX. asırdaki mühim simâlarından Fevziye Abdullah Tansel’in babası olmasıdır. Tansel, Ord. Prof. Dr. Mehmed Fuad Köprülü gibi müşkilpesend bir ilim adamının kızı gibi sevdiği, değer verdiği, yetiştirip yönlendirdiği talebesi olması bakımından ayrıca ehemmiyeti hâizdir. Yazdığı pek çok ilmî edebî makale, kitap ve şiire rağmen edebiyat dünyası tarafından yeterince ele alınmayan Fevziye Abdullah Tansel bu makale vâsıtasıyla yeniden hatırlanmaya çalışılmış, çalışma hayatı ve disiplini yanında bilhassa edebî tarafı üzerinde durulmuştur. Abdullah Hulûsi Efendi ve eşi Sâre Hanım’ın Elazığ’da vefât edip oraya gömülmeleri o sıralar küçük bir çocuk olan Fevziye Abdullah Hanım’ın üzerinde büyük bir tesir bırakmıştır. Buna binâen hayatı boyunca Elazığ’ı unutmamış, orası için şiir yazmış; âhir ömründe bir sempozyum vesilesiyle oraya gidip anne ve babasının mezarlarının izini aramıştır. Fevziye Abdullah Hanım’ın Elazığ’da geçirdiği çocukluk yılları, talebeliği, üstlendiği vazifeler, öğretmenliği, öğrencileriyle münâsebeti, Türk İslâm edebiyatı literatürüne sağladığı katkılar, sosyal yönüne işâret eden Ülkü Mecmuası imtiyaz sahipliği ve çeşitli kurumlardaki üyelikleri bu çalışmanın muhtevâsını oluşturan konu başlıkları arasında yer almaktadır.
Keywords : Abdullah Hulûsi, Fevziye Abdullah Tansel, Maʻmûretü’l-azîz/Elaziz, şiir, Türk İslâm Edebiyatı.

ORIGINAL ARTICLE URL