HACI BEKTAŞ VELAYETNAMELERİNE BİLİNMEYEN BİR HALKA: HAMDÎ’NİN MANZUM VELÂYETNÂMESİ

Authors : Süleyman Solmaz

Pages : 828-847

Doi:10.58659/estad.1822953

View : 110 | Download : 418

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Aslen Nevşehirli olan ve XIX. yüzyıl tekke şairleri arasında yer alan Hamdi, 1231 (Hicrî) yılında doğmuştur. Kâdirî şeyhlerinden Kuddusî Baba’ya bağlıdır. Şair hakkında edebiyat tarihlerinde fazla bilgi yoktur. Bu çalışma kapsamında ele aldığımız Velayetname-i Hacı Bektaş Veli adlı manzum eser Millî Kütüphane’de 06 Mil Yz A 3315/1 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Müellif hattı olabileceği düşünülen nüshanın sonunda, Hamdi evlatlarının doğum tarihlerini bizzat kaydetmiştir. Mesnevî nazım şeklinde kaleme alınan eser tevhid ile başlar; Hacı Bektaş Veli’nin doğumundan vefatına uzanan hayatı, mücadelesi ve kerametleri bölümler hâlinde aktarılır. Ardından müellifin Hacı Bektaş’ı rüyasında görmesi ve ondan istimdâd dilemesi; halifelerin durumları, bazı nutuk ve nefesler ile “Bektaşiler” redifli, zümrenin hasletlerini anlatan bir şiir yer alır. Metin, Hacı Bektaş Veli’nin rûhâniyetine “el-aman” redifli bir arz-ı hâl ile son bulur. Velayetname, mensur velayetnamelerden birinin nazma geçirilmiş bir hâlidir. Toplam 6528 beyitten oluşan eser, 95 bölümden müteşekkildir. Velayetname oldukça sade bir dille kaleme alınmıştır. Eserin dikkat çeken özelliklerinden biri İç Anadolu ağızlarının özelliklerini göstermesidir. Bu da Hacı Bektaş Veli’nin ve müellif Hamdi’nin yaşadığı bölge olması açısından ayrı bir önemi haizdir. Mensur Velayetname nüshalarından ve diğer manzum Velayetnamelerden farklı olarak müellifin gerek Hacı Bektaş Veli gerekse Bektaşiler hakkında yazdığı şiirler bakımından orijinallik arz etmektedir. Söz konusu Velayetname, ilk kez bu çalışmayla bilim dünyasına tanıtılacaktır.
Keywords : Hamdî, Hacı Bektaş Velî, Velâyetnâme, Tasavvuf, Tekke Edebiyatı, Dîvan Edebiyatı.

ORIGINAL ARTICLE URL