Thomas-Fiering Modeli İle Sentetik Akış Serilerinin Hesaplanmasında Yeni Bir Yaklaşım

Authors : Recep BAKIŞ, İlke GÜRKAN

Pages : 71-94

View : 34 | Download : 9

Publication Date : 2004-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Baraj hazne hacmi, akarsu ayl ı k su ak ı mlar ı ile ayl ı k su ihtiyaçlar ı n ı n uzunca bir periyot süresince kar ş ı la ş t ı r ı lmas ı sonucu tespit edilir. Akarsuya ait ayl ı k su ak ı mlar ı n ı n tahmin edilmesi için eldeki mevcut olan de ğ erlerden gelecekteki ayl ı k ak ı m de ğ erleri sentetik olarak hesaplanabilir. Bu makalede, 1. mertebe Markov modeli olan Thomas-Fiering modeli kullan ı lm ı ş ve daha önce akarsuda ölçülmü ş olan tarihi ayl ı k ak ı ş serilerinden faydalanarak, sentetik ayl ı k ak ı ş serileri elde edilmi ş tir. Çal ı ş mada, Thomas-Fiering modeli, boyutsuz hale dönü ş türüldükten sonra kullan ı lm ı ş t ı r. Modeldeki E i,j rastgele de ğ i ş ken de ğ eri, akarsu ayl ı k ak ı ş lar ı n ı elde edebilmek için, gerekli E i,j de ğ erleri olup, bunlar matris formunda tabloda verilmi ş tir. Tarihi ayl ı k ak ı ş serisinden elde edilen E i,j matrisindeki de ğ erler, belli bir düzende, yerleri de ğ i ş tirilerek, belli say ı da (3 y ı l, 5 y ı l, gibi ard arda) kurak y ı llar ı yada sulak y ı llar ı temsil eden kritik dönemler, bu yakla ş ı mla bulunmu ş tur. Böylece tarihi seriden elde edilen E i,j matrisi, modifiye edilerek, sentetik ayl ı k ak ı ş serileri elde edilmi ş tir. Sonuçlara bak ı ld ı ğ ı nda, ortalamalar ı n tarihi gözlem serisinin ortalama de ğ erinden çok farkl ı olmad ı ğ ı görülür ve bu seriler kullan ı larak, optimum hazne hacmi projelendirmesi yap ı labilir.
Keywords : Thomas Fiering Modeli, Sentetik seri, Kurak ve sulak yıl, Porsuk havzası

ORIGINAL ARTICLE URL