SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS TASARIMINDA MEKÂNSAL ANALİZİN ROLÜ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MERKEZ KAMPÜS ÖRNEĞİ

Authors : Ahmet Salih Günaydın, Ruşena Sürücü Cici, Remziye Yayğın

Pages : 1832-1846

Doi:10.31796/ogummf.1616143

View : 85 | Download : 71

Publication Date : 2025-08-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Üniversite kampüsleri, sadece akademik faaliyetlerin yürütüldüğü mekânlar değil, aynı zamanda barınma, sosyal etkileşim, kültürel faaliyetler ve çevresel bilinç açısından da önemli kamusal alanlardır. Bu bağlamda sürdürülebilir kampüs tasarımı; erişilebilirlik, okunabilirlik ve mekânsal bütünleşme gibi unsurları dikkate alan çok boyutlu bir planlama yaklaşımını gerektirir. Bu çalışma, sürdürülebilir kampüs tasarımı ilkeleri doğrultusunda İnönü Üniversitesi Merkez Kampüsü\\\'nün mekânsal özelliklerinin, 2022 yılında revize edilen master plan ile nasıl değiştiğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hipotezi, 2022 yılı planlaması ile birlikte kampüsün erişilebilirlik ve okunabilirlik düzeylerinde mekânsal bütünleşme yoluyla anlamlı bir artış yaşandığıdır. Çalışmada yöntem olarak Mekan Dizimi (Space Syntax) analiz tekniği kullanılmış; 2018 yılı hâlihazır durumu ile 2022 yılı master planı karşılaştırılarak bütünleşme (integration), tercih (choice) ve bağlantısallık (connectivity) değerleri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. DepthmapX yazılımı aracılığıyla üretilen aks haritaları üzerinde yapılan analizlerde, 500 m, 1000 m, 2000 m ve global (Rn) yarıçaplarda erişilebilirlik ve okunabilirlik ölçütleri belirlenmiştir. Son olarak mevcut durum ile yeni mekânsal özellikler karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, 2022 yılı master planında uzun eksenel çizgilerin ağırlık kazandığını, bu durumun bazı yarıçaplarda erişilebilirlik ve okunabilirlik düzeylerinde artış sağladığını göstermektedir. Genel eğilim, kampüsün mekânsal bütünlüğünde ve dolaşım sistemlerinde sürdürülebilirlik açısından olumlu bir gelişim olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak mekânsal organizasyonun gelişimiyle birlikte özellikle yaya hareketliliği, sosyal etkileşim alanlarının erişimi ve alanın bütüncül kullanım potansiyelinde sürdürülebilirliğe katkı sunan değişimler gözlemlenmiştir. Çalışma, mekânsal analizlerin sürdürülebilir kampüs tasarımı sürecindeki rolüne açıklık getirerek, planlama kararlarının çevresel, sosyal ve fonksiyonel sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Erişilebilirlik, Okunabilirlik, Sürdürülebilir Kampüs tasarımı, Mekan Dizimi, Mekânsal Özellikler

ORIGINAL ARTICLE URL