Türkiye’nin Dış Ticaret Yapısının Dikey Uzmanlaşma ve Katma Değer Açısından Analizi

Authors : Burak Arslan, Erol Kutlu

Pages : 723-744

Doi:10.17494/ogusbd.1542030

View : 171 | Download : 139

Publication Date : 2024-11-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Küreselleşmeyle üretim, ülkeler arasında parçalanmış ve dikey üretim zincirinin farklı aşamalarında uzmanlaştığı bir model haline gelmiştir. 1995-2018 yılları arasında 44 sektörün incelendiği bu çalışmada, 1995 yılından 2018’e kadarlık süreçte tüm sektörler dahil olmak üzere ihracatın ithalat içeriği %8,8’den %21’e yükselmiştir. İthal girdi seviyesi en yüksek 5 sektör 2018 yılında kok ve rafine petrol ürünleri, elektrikli ekipman, motorlu taşıtlar, römorklar ve yarı römorklar, makine ve ekipman ve kauçuk ve plastik sektörleri olmuştur. Sektörel bazda dikey uzmanlaşmayı belirleyen faktörlerin incelendiği panel veri analizinde sektörel ihracatta meydana gelen bir artışın dikey uzmanlaşma seviyesini arttırdığı gözlemlenmektedir. Sektörel ithalat ise dikey uzmanlaşma üzerinde negatif yönlü bir etkiye sahiptir. Doğrudan yabancı yatırım ve endüstriyel tasarım başvurularının artması dikey uzmanlaşma seviyesiyle pozitif yönlü bir ilişkiye sahiptir.
Keywords : Dikey uzmanlaşma, Dış ticaret, Sektörel bağımlılık, Panel veri

ORIGINAL ARTICLE URL