Kırgız Türkçesindeki Aile ve Akrabalıkla İlgili Sözcüklerin Edimbilimsel ve Kavramsal Analizi

Authors : Cüneyt Akın

Pages : 2320-2340

Doi:10.17494/ogusbd.1756775

View : 36 | Download : 63

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Kırgız Türkçesinde aile ve akrabalık ilişkilerini ifade eden temel terimler, edimbilimsel ve kavramsal açıdan çok katmanlı biçimde analiz edilmiştir. Araştırmanın kuramsal çerçevesini Wang’ın üç düzeyli leksiko-pragmatik modeli, Sinclair ve Hanks’in bağlam temelli anlam kuramı ve Fillmore’un çerçeve anlambilimi oluşturmuştur. “Ata”, “ene”, “bala”, “boordoş”, “uul” gibi terimler, sözlük tanımlarının ötesinde, toplumsal roller, kültürel kodlar ve bireysel deneyimler bakımından değerlendirilmiştir. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Sözlük Platformu’ndan elde edilen veriler nitel içerik analiziyle incelenmiştir. Bulgular, aile kavramlarının sadece biyolojik ilişkileri değil, toplumsal hiyerarşi, kültürel süreklilik ve duygusal aidiyet gibi unsurları da dil düzeyinde yansıttığını göstermektedir. Sonuç olarak, aile terimlerinin anlam yapısı bağlam, kültür ve sosyal pratiklerle zenginleşmektedir; bu bağlamda çerçeve ve pragmatik yaklaşımların sözlükçülükte gerekliliği vurgulanmıştır.
Keywords : Kırgız Türkçesi, leksiko-pragmatik model, edimbilim, aile ve akrabalık, çerçeve anlambilimi

ORIGINAL ARTICLE URL