Dijital Bilginin Epistemolojisi: Hesaplamalı Sosyal Bilimlerin Bilgi Üretimi Üzerine Etkisi

Authors : Emre Özcan, Beyza Yılmaz

Pages : 1099-1121

Doi:10.17494/ogusbd.1750913

View : 85 | Download : 149

Publication Date : 2025-11-28

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, dijitalleşmeyle birlikte dönüşen bilgi üretim süreçlerini, hesaplamalı sosyal bilimlerin (HSB) ortaya koyduğu yeni epistemolojik yaklaşımlar bağlamında ele almaktadır. HSB, büyük veri setlerini işleyebilen yöntem ve algoritmalar aracılığıyla toplumsal olguların niceliksel ölçümüne imkân verirken, bilgi üretimini veri merkezli ve hesaplamalı bir düzleme taşımaktadır. Bu dönüşüm süreci, epistemolojik sınırlılıklar, normatif belirsizlikler, etik açmazlar ve metodolojik indirgemecilik gibi sorunları da beraberinde getirmektedir. Nitekim çalışma, hesaplamalı yöntemlerin sağladığı olanaklara da değinmekle birlikte, HSB’nin alternatif epistemolojisine eleştirel bir yerden de bakmaktadır. Hesaplamalı yöntemlerin sunduğu fırsatları yalnızca teknik avantajlar olarak değil, aynı zamanda sosyal bilimlerde alternatif bilgi rejimlerinin kurulması açısından da değerlendirmektedir. HSB’nin sunduğu dönüşüm, sosyal bilimlerdeki bilgi-iktidar ilişkilerini, politik konumlanışları, etik tartışmaları ve yöntemsel bulanıklıkları yeniden düşünmeyi gerekli kılmaktadır.
Keywords : Dijital bilgi, epistemoloji, hesaplamalı sosyal bilimler

ORIGINAL ARTICLE URL