1. DÜNYA SAVAŞI SONUNDA İSTANBUL’DA YAPILAN TEHCİR YARGILAMALARI

Authors : Ferudun Ata

Pages : 100-121

View : 36 | Download : 31

Publication Date : 2005-02-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Ermenilerin, I. Dünya Savaşı içinde Osmanlı Devleti’ne karşı girişmiş oldukları isyan ve katliam hareketleri, onların savaş alanı dışında bir bölgeye sevk ve iskân edilmelerine yol açmıştır. Devletin, kendi güvenliğini sağlamak için baş vurduğu bu yöntem, içeride ve dışarıda çeşitli eleştirilere sebep olmuştur. Osmanlı Devleti’nin, I. Dünya Savaşı’ndan mağlup olarak çıkıp Mondros Mütarekesi’ni imzalamasıyla (30 Ekim 1918), bu eleştiriler daha da artmıştır. Özellikle İtilâf Devletleri, bu sevk işlemini Osmanlı Devleti üzerinde bir baskı unsuru olarak kullanarak, bunu gerçekleştiren İttihat ve Terakki mensuplarının yargılanmalarını istemişlerdir. Mütareke hükümetleri de, bu baskılar sonucu İstanbul’da ve Anadolu’nun değişik vilâyetlerinde Divân-ı Harb-i Örfî Mahkemeleri kurmuş, İttihat ve Terakki mensuplarına ve o dönemde görev almış kişilere idam dahil ağır cezalar vermiştir. Bugün, işgal altında ve baskı sonucu kurulan bu Divân-ı Harb-i Örfî mahkemelerinin verdiği hükümler, Ermeni taraftarlarınca istismar edilmek istenmekte ve verilen cezaları, Ermenilerin sevki sırasında yapıldığını iddia ettikleri sözde “katliamın” bir deliliymiş gibi sunma gayreti içindedirler. Oysa Divân-ı Harb-i Örfî mahkemelerinin kuruluşu, işleyişi, mahkeme heyetinin yargılama sırasındaki tutumu, Ermeni ve Rum yalancı şahitlerin mahkemedeki ifadeleri ve işgal kuvvetlerinin baskıları, bu mahkemelerin tarafsız bir şekilde ve hukuk kurallarına göre çalışmadığını çok açık bir şekilde ortaya koymaktadır.
Keywords : Divân-ı Harb-i Örfî, Ermeni, Askerî Mahkeme, Yargılamalar, Tehcir.

ORIGINAL ARTICLE URL