KEBAN ÇAYI HAVZASINDA (ELAZIĞ) DOĞAL ORTAM ve İNSAN İLİŞKİLERİ

Authors : Mehmet Ali Özdemir, Murat Sunkar

Pages : 129-146

View : 32 | Download : 13

Publication Date : 2003-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Keban çayı havzası Elazığ’ın kuzeybatısında, 170 km2 alan kaplamaktadır. Havza arızalı bir topografyaya sahiptir. Geçmişte Keban Simli Kurşun işletmesinde yörenin meşe ormanları kullanılmıştır. Ayrıca yöre halkı için yakacak temini ve aşırı otlatma sonucu ekolojik denge bozulmuş, yörenin asli vejetasyonu olan meşeler önemli ölçüde ortadan kaldırılmış, bitki örtüsü önemli ölçüde tahrip edilmiş, böylece çok geniş alanlar antropojen steplere dönüşmüştür. Havzada doğal step, kuru orman (önemli ölçüde ortadan kaldırılmış), ve yüksek dağ steplerinden oluşan ekosistemler belirlenmiştir. Geçmişte olduğu gibi günümüzde de Keban çayı havzasında asıl geçim kaynağı hayvancılıktır. Bitki örtüsünün tahribi ve eğimin çok fazla olması nedeniyle havza toprakları önemli ölçüde aşınmış, çoğu yerde ayrışma zonu ve anakaya açığa çıkmıştır. Şiddetli erozyon havzadaki toprak, su ve bitki örtüsü dengesini bozmuş, göç olayını ortaya çıkarmıştır. Yakacak temini ve aşırı otlatmanın sürmesi nedeniyle ekosistem kendisini olumlu yönde yenileyememektedir. Ekstansif hayvancılık ağaçlandırma faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Sığ, kırmızımsı kahverengi topraklarla kaplı kalker yapılı platolar üzerinde makineli sürüm yapılmış, bu nedenle toprak yağışla yıkanarak derine taşınmış, geriye kalker anakaya kalmış, buralarda ağaçlandırma başarısız olmuştur.
Keywords : Keban çayı, Elazığ, arazi kullanımı, doğal ortam

ORIGINAL ARTICLE URL