Metakaolin ikameli beyaz çimento harçlarının basınç dayanımlarının YSA ve ANFIS modelleriyle tahmini

Authors : Azime Subaşı, Mehmet Emiroğlu, Yılmaz Koçak

Pages : 23-36

Doi:10.53608/estudambilisim.1818216

View : 33 | Download : 71

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, yüksek reaktiviteye sahip metakaolinin, beyaz çimento harçlarının basınç dayanımı üzerine etkisinin tahmininde yapay sinir ağları (YSA) ve uyarlamalı ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) ile oluşturulan farklı modeller kullanılmıştır. Bu sürecin ilk aşamasında beyaz Portland çimento (BPÇ) içerisine, ağırlıkça %0, %5, %10, %15, %20, %25 ve %30 oranında metakaolin (MK) ikame edilerek 7 farklı çimento hazırlanmıştır. İkinci aşamada bu çimentolar ile harçlar üretilmiş ve bu harçların basınç dayanımları 2, 7, 28, 56 ve 90. günlerde tespit edilmiştir. Üçüncü aşamada harçlarının basınç dayanımları, ileri beslemeli geri yayılımlı (YSA-1) ve Elman geri yayılımlı (YSA-2) sinir ağı modelleri ile MATLAB programındaki bulanık mantık araç kutusu içerisindeki üçgen (ANFIS-1) ve Gauss (ANFIS-2) üyelik fonksiyonları kullanılarak tahmin edilmiştir. Son etapta bu modellerin güvenilirliğinin belirlenmesi için belirleme katsayısı (R2), ortalama mutlak yüzde hata (MAPE), hata kareleri ortalamasının karekökü (RMSE) ve saçılma indeksi (SI) gibi metrikler kullanılmıştır. Gerçekleştirilen istatistiksel analizlere göre test aşamasında tahmin edilen basınç dayanımlarının gerçeğe çok yakın sonuçlar veren hem YSA-1 (R2=0.9997, ve MAPE=%0.0279, RMSE=0.2425, SI=0.0052) hem de YSA-2 modeliyle (R2=0.9989, ve MAPE=%0.0073, RMSE=0.2824, SI=0.0060) başarılı bir şekilde tahmin edilebileceği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, istatistiksel metriklere göre tahmin edilen sonuçlar ile gerçek sonuçlar arasında iyi bir uyum olduğu söylenebilir.
Keywords : Beyaz Portland çimento, Basınç dayanımı, YSA, ANFIS

ORIGINAL ARTICLE URL