EDİRNE MERKEZ İLÇEDE ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI HAVA KALİTESİ İZLEME İSTASYONUNDA ÖLÇÜLEN PARTİKÜLER MADDE 10 (PM10) BİLEŞİMİNİN ARAŞTIRILMASI - INVESTIGATION of THE PARTICULATE MATTER 10 (PM10) and COMPOSITION of PM10 MEASURED in AIR MONITORING STATION of THE MINISTRY of ENVIRONMENT and URBAN PLANNING in EDIRNE CENTRAL DISTRICT

Authors : İbrahim GÜL, Faruk YORULMAZ

Pages : 331-342

Doi:10.35232/estudamhsd.530685

View : 29 | Download : 14

Publication Date : 2019-10-18

Article Type : Research Paper

Abstract :Hava kirliliği gerek ülkemizde, gerekse dünyada önemli bir halksağlığı riski ve sorunu olarak gündemdeki yerini korumaktadır. Her yıl meydana gelen 4,3 milyon ölüm ev içi hava kirliliğine ve 3,7 milyon ölüm dış ortam hava kirliliğine atfedilmektedir. Bu bağlamda, hava kirliliğinin önlenmesi ve azaltılması ile milyonlarca insanın sağlığı, hatta hayatı kurtarılabilir. Bu çalışmada amacımız; Edirne il merkezinde PM 10 ve bileşimindeki element düzeylerinin, bu parametreler kaynaklı olası hava kirliliği ve kaynaklarının ortaya konmasıdır. Ayrıca çalışmamızda Edirne ilmerkezinde PM 10 ve bileşimindeki elementler kaynaklı muhtemel sağlık sorunları tespit edilerek, çözüm önerileri geliştirilip ilgili kurumlarla paylaşılacaktır. Edirne T.C. Çevreve Şehircilik Bakanlığı Hava Kalitesi İzleme İstasyonunda PM 10 değerleri saatlik olarak ölçülmekte ve ölçüm sırasında PM 10 ’lar bir filter kağıdı üzerinde saatlik olarak toplanmaktadır. Araştırmanın evrenini bu istasyonda 1 Ekim 2016-30 Eylül 2017 tarihinde ölçülen PM 10 değerleriyle aynı zaman aralığında toplanan PM 10 filtre kağıtları oluşturmaktadır. Çalışmamızda saatlik PM 10 değerlerinden; ortalama, aşan saat sayısı, aşan gün sayısı, günlük ortalamayı aşan gün sayısı gibi değerler elde edilmiştir. PM 10 filtre kağıtları ise TÜTAGEM’ de 24 element (Be, B, Na, Mg, Al, K, Ca, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Sr, Mo, Cd, Sb, Ba, Tl, Pb) için analize tabi tutulmuştur. Çalışmamızda Edirne Merkez ilçede PM 10 yıllık ortalaması 44,08±19,8 µg/m 3 bulunmuştur. Bu değer DSÖ yıllık PM 10 sınır değeri olan 20 µg/m³’ten ve AB yıllık PM 10 sınırdeğeriolan 40 µg/m³’ten üstünde olup, ülkemizde 2017 yılı için belirlenen PM 10 yıllık sınır değeri olan 48 µg/m³’ün altında kalmıştır.  Ölçüm yapılan 8347 saatin 2247 saati (ölçüm yapılan toplam saatin % 29.9’u) DSÖ ve AB sınır değerleri üzerinde bulunmuştur. Ölçüm yapılan 348 günün 259 günde (ölçüm yapılan toplam günün % 74.4’ü) PM 10 değeri DSÖ ve AB sınır değerlerini enaz bir kezaşmıştır. Bu verilere göre; Edirne halkı ölçüm yapılan her üç satin birinde PM 10 kirliliğine maruz kalmaktadır. PM 10 değerleri ortalama, aşan saat sayısı, aşan gün sayısı, günlük ortalamayı aşan gün bakımından kış döneminde yaz dönemine göre anlamlı olarak artmaktadır (p<0.05). Analiz yapılan 24 elementin hepsi PM 10 bileşiminde bulunmuştur. Örneklem günlerinde PM 10 ve bileşimindeki elementlerin tümünde kış dönemi ortalamalarının yaz dönemi ortalamalarına oranı >1 çıkmıştır (p<0.05). Sonuç olarak Edirne Merkez ilçede PM 10 kaynaklı hava kirliliği vardır. Ülkemiz PM 10 sınır değeri DSÖ ve AB sınır değerlerine çekildiğinde, PM 10 kaynaklı kirliliğin düzeyi katlanarak artmaktadır. PM 10 ve bileşimindeki elementler kaynaklı hava kirliliği kış döneminde yaz dönemine gore anlamlı olarak artmaktadır.
Keywords : Edirne, hava kirliliği, sağlık, PM10

ORIGINAL ARTICLE URL