CAUSES OF DEATH IN TURKEY: HOW THE INCREASE IN THE BURDEN OF COMMUNICABLE DISEASES VARY BY SEX AND AGE?

Authors : Zehra YAYLA ENFİYECİ, Alanur ÇAVLİN

Pages : 1-19

Doi:10.35232/estudamhsd.1165384

View : 97 | Download : 9

Publication Date : 2023-01-17

Article Type : Research Paper

Abstract :Ölüm nedeni istatistikleri, halk sağlığı için çok önemli araçlardır, ancak Türkiye ölüm nedenleri ve eğilimlerine ilişkin yapılan çalışmalarda geride kalmaktadır. Bu çalışma, bulaşıcı hastalıklardaki insert ignore into journalissuearticles values(BH’lerdeki); artışa özel bir vurgu yaparak, 2013-2019 döneminde Türkiye\`deki ölüm nedenlerini ve eğilimlerini değerlendirmektedir. Çalışma, ulusal nüfus ve ölüm nedeni kayıt sistemlerine dayalı temsili araştırma tasarımına sahiptir. Uluslararası Hastalık Sınıflandırması Onuncu Revizyon insert ignore into journalissuearticles values(UHS-10); kodlarına sahip tüm ölüm nedenleri gruplandırılmış ve çöp kodlar belirlenerek ölüm nedenleri içinde yeniden dağıtılmıştır. BH yükündeki artışın cinsiyete ve yaşa göre nasıl değiştiğini anlamak için ayrık Markov zinciri modellemesi kullanılmış ve en fazla ölümün meydana geldiği yaş, üç ana ölüm nedenine göre yaşa özel ölüm oranları, ölüm olasılıkları ve kaybedilen yaşam yılları hesaplanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, erkek nüfusta en fazla ölümün meydana geldiği yaş daha ileri yaşlara kaymış; her iki cinsiyette de 2013-2019 yılları arasında- COVID-19 pandemisinin başlamasından hemen önce- solunum yolu enfeksiyon hastalıkları ile diğer bulaşıcı ve parazit hastalıkların payı hızla artmıştır. Genel olarak, sonuçlarımız her iki cinsiyet için de BH yükünün arttığını ve yaşlı erkek nüfusunun en çok etkilenen grup arasında olduğunu göstermektedir. Bulaşıcı olmayan hastalıklar hala önde gelen ölüm nedenleri olduğundan, artan BH oranları sağlık sistemi üzerinde fazladan bir yük oluşturabilir.
Keywords : Ölüm nedenleri, bulaşıcı hastalıklar, Markov zinciri, ölümdeki mod yaş, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL