GÜMRÜKTE DİJİTALLEŞME UYGULAMALARININ TİCARETİN KOLAYLAŞTIRILMASINA ETKİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Muhammed Turgut, Buse Merve Eroğlu

Pages : 35-50

Doi:10.58620/fbujoss.1705538

View : 46 | Download : 51

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ticaretin kolaylaştırılması konusu ikinci dünya savaşından başlayarak günümüze kadar gelmiş ve bu alanda faaliyet gösteren örgütlerin yapmış olduğu çalışmalar sonucunda geliştirilen önemli sistemlerin hayatımıza girmesiyle bu alana yeni bir boyut kazandırılmıştır. Bu çalışmada Tek Pencere Sistemi, Liman Tek Pencere Sistemi, Bilgisayarlı Gümrük Sistemi(BİLGE), Elektronik Veri Değişimi Uygulaması (EDI), Bilgisayarlı Transit Sistemi (NCTS), Automated System for Customs Data (AYSCUDA), Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB), Konteyner ve Liman Takip Sistemi, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS), Gümrük Eşya Takip ve Analitik Performans Programı (GETAPP), Gümrük Veri Ambarı Sistemi (GUVAS) ve Birleşmiş Milletler Geliştirilmiş Kargo Bilgi Sistemi (ACIS) gibi dijital temelli gümrük uygulamaları incelenmiştir. Konuya ilişkin akademik literatür ve web siteleri taranarak kapsamlı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda bu çalışmanın temel amacı uluslararası ticaretin kolaylaştırılması amacı ile uygulanan dijital temelli sistemlerin detaylı bir şekilde ele alınmasıdır. Bu sistemlerin dış ticaret işlemlerinde belge yükünün azaltılması, işlem süresinin kısaltılması, dijital entegrasyon düzeyinin artırılması ve maliyet etkinliği sağlanması gibi yönlerden sunduğu katkılar değerlendirilmiştir. Bulgular, dijital gümrük sistemlerinin yalnızca operasyonel kolaylık sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda kurumsal şeffaflık, güvenlik ve veri temelli karar alma yetkinliklerini de güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Ancak dijital kapasite farklılıkları nedeniyle sistemlerin etkileri ülkeler arasında değişkenlik göstermektedir. Bu çalışma, dijital gümrükleşme sürecine ilişkin teorik bir çerçeve sunmakta ve politika yapıcılara sistemin daha etkin uygulanmasına yönelik öneriler geliştirmektedir.
Keywords : Ticaretin Kolaylaştırılması, Dijitalleşme, Dijital Gümrük, Uluslararası Ticaret

ORIGINAL ARTICLE URL