ŞEYHULİSLÂM ABDURRAHİM EFENDİ’NİN FETEVÂ-YI ABDURRAHÎM ADLI ESERİNDE CİZYEYE DAİR FETVÂLARI

Osmanlı Devleti’nde bireyin malî sorumlulukları kamu hukukunun da doğrudan ilgi alanına girmekteydi. Tarih, toplumu ilgilendiren konuları ihtiva etmesi hasebiyle, tüm İslâm devletlerinde olduğu gibi Osmanlı Devleti’nde de zimmî vatandaşların cizyelerinin ödenmesinde birtakım sıkıntıların yaşanması kaçınılmaz olmuştur. Ancak bu durun devlet tarafından yetki verilmiş hukukçular tarafından bir sonuca bağlanmıştır. Dolayısıyla hukukî birer belge niteliğindeki fetvâlarda, bu gibi karışık meseleler açıklığa kavuşturulmuştur.        Şeyhülislâm Menteşezâde Abdurrahim Efendi’nin fetvâ mecmuası olan Fetevâ-yı Abdurrahîm ’de zimmîlerden alınan cizye ile ilgili olarak otuz beş fetvâya yer verilmiştir. Söz konusu fetvâlar, cizyenin kimlerden alınıp alınmayacağını açıklığa kavuşturmaya yönelik konular içermektedir.