XIX. YÜZYILDAN GÜNÜMÜZE EMPERYALİZMİN GÖLGESİNDE AFGANİSTAN

Coğrafi konumu itibariyle Ortadoğu, Yakındoğu ve Uzakdoğu’nun merkezinde bulunan Afganistan XIX. ve XX. yüzyıllarda İngiltere ve Rusya’nın birbirine karşı üstünlük kurmaya çalıştığı bölge olmuştur. Gerek İngiltere gerekse Rusya her dönemde Afganistan’da kendilerine yakın hükümet yetkilileri ya da muhalif gruplar bulmayı başarmıştır. Bu durum da ülkede hiç bitmeyen bir bölünme ve çatışma ortamının oluşmasına yol açmıştır. Birinci Dünya Savaşı’na kadar İngiltere ve Rusya’nın nüfuz mücadelesine sahne olan Afganistan 1919’da bağımsızlığını kazanmıştır. Afganistan 1979’da Rusya’nın, 2001’de ise Amerika’nın saldırısına ve işgaline uğramıştır. Bu gelişmeler Afganistan’da siyasi, ekonomik ve sosyal yapının bozulmasına ve Afgan halkının temel insani haklardan mahrum kalmasına yol açmıştır. Büyük devletlerin mücadele sahasına dönen Afganistan’ın XIX. ve XX. yüzyıldaki tarihsel sürecini konu alan bu çalışma arşiv belgeleri, hatıralar, resmi yazışmalar ve telif eserlerden yararlanılarak hazırlanmıştır.