Heyelan Duyarlılığının Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ve Frekans Oranı (FR) ile Belirlenmesi: Kürk Çayı Havzası (Elazığ) Örneği

Authors : Turgay Öz

Pages : 467-485

Doi:10.18069/firatsbed.1572408

View : 167 | Download : 189

Publication Date : 2025-05-26

Article Type : Research Paper

Abstract :ÖZ Heyelan duyarlılık haritalarının oluşturulması, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama Teknolojileri (UA) kullanılarak gerçekleştirilen önemli bir çalışmadır. Bu haritalar, riskli bölgelerin belirlenmesini ve afet yönetim planlarının geliştirilmesini sağlar. Çalışma alanı olarak seçilen Kürk Çayı Havzası, Doğu Anadolu Fay Zonu (DAF) üzerinde yer almakta olup, bölgenin tektonik olarak aktif bir yapıya sahip olması heyelan riskini artırmaktadır. Ayrıca, litolojik çeşitlilik ve yüksek eğim oranları da heyelan oluşumunu tetikleyen önemli faktörler arasında yer almaktadır. Çalışmada heyelan duyarlılık haritaları 12 faktör Frekans Oranı (FR) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri kullanılarak üretilmiş ve doğrulukları ROC eğrisi ile test edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, FR yöntemi, istatistiksel hesaplamaya dayalı daha objektif bir yaklaşım sunarak, AHS yöntemine kıyasla daha başarılı sonuçlar vermiştir. FR yönteminin doğruluğu, heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde etkili bir yöntem olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma hem istatistiksel hem de uzman temelli yöntemleri bir araya getirerek kapsamlı bir heyelan duyarlılık analizi sunmaktadır. Üretilen duyarlılık haritalarının, havza yönetimi, afet riskinin azaltılması ve sürdürülebilir arazi kullanımı gibi alanlarda önemli katkılar sağlayabileceği ortaya konulmuştur.
Keywords : Frekans Oranı, Analitik Hiyerarşi, Heyelan Duyarlılığı, Heyelan Riski, Coğrafi Bilgi Sistemleri

ORIGINAL ARTICLE URL