Tarama Sözlüğü’nde Yer Almayan Dede Korkut Kitabındaki Veriler Üzerine Bir Değerlendirme

Authors : Ercan Alkaya

Pages : 829-838

Doi:10.18069/firatsbed.1624372

View : 125 | Download : 109

Publication Date : 2025-05-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarama Sözlüğü, Türkçenin Anadolu\\\'daki tarihî gelişimini söz varlığı bakımından belgelendiren en önemli kaynaklardan biri olup 13. yüzyıldan günümüze kadar verilmiş pek çok eserden hareketle hazırlanmış Türkçenin önemli bir söz varlığı eseridir. Tarama Sözlüğü’nde 14.143 adet madde başı bulunmaktadır. Sözlükte 792 veriyle en fazla madde başı kelime, Ferec Ba’de’ş-Şidde’den taranmıştır. Dede Korkut Kitabı ise 498 veriyle en fazla madde başı taranan ikinci eserdir. 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadarki bir zaman diliminde sadece DKK’dan taranan 115 madde başı olması, bu eseri çeşitli açılardan önemli hale getirir. DKK, aynı zamanda Tarama Sözlüğü’nde en fazla tek verinin tarandığı eserlerden biridir. Buna rağmen DKK’de yer alan Türkçenin söz varlığına ait pek çok kelimenin (alakan: alıcı, av kaçırmayan kuş, boz oğlan: delikanlı, yeni yetme, çulğa-:sarmak, sarmalamak, belemek, gede: gevşek, adi, zayıf, değersiz, külük: hızlı vb.) ne DKK’den ne de bir başka eserden Tarama Sözlüğü’ne alınmadığı görülmektedir. Bu çalışmada DKK’den bulunan ve Tarama Sözlüğü’nde yer almayan kelimeler ele alınacak ve konuyla ilgili bir değerlendirme yapılacaktır.
Keywords : Türkiye Türkçesi, Dede Korkut Kitabı, Tarama Sözlüğü, söz varlığı, Eski Oğuz Türkçesi

ORIGINAL ARTICLE URL