Çocuk Sosyal Tercih Ölçeği-3 (Ebeveyn ve Öğretmen Formu): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Authors : Fatime Sabahat Işıktekiner, Çağlayan Dinçer

Pages : 859-875

Doi:10.18069/firatsbed.1549667

View : 126 | Download : 111

Publication Date : 2025-09-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Çocuk Sosyal Tercih Ölçeği-3/ÇSTÖ-3 (Child Social Preference Scale-3/CSPS-3) ebeveyn formu (EF) ve öğretmen formu (ÖF) Türkçeye çevrilerek geçerlik, güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini; ÇSTÖ-3 EF için 36-72 ay arası çocuğu olan 105 ebeveyn; ÇSTÖ-3 ÖF için 36-72 aylık 334 çocuğun öğretmeni (n=45) oluşturmaktadır. Ölçek utangaçlık, asosyallik ve sosyal kaçınma şeklinde üç boyuttan oluşmaktadır. Ölçekle ilgili çeviri işlemleri yapıldıktan sonra kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. ÇSTÖ-3 EF yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA); güvenilirliği Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ve test tekrar test güvenirliği çalışmaları doğrultusunda analiz edilmiştir. ÇSTÖ-3 ÖF yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve DFA yapılarak, güvenirliğe iç tutarlılık katsayısıyla bakılmıştır. Bu analizlerin sonucunda ÇSTÖ-3 Ebeveyn Formu 15 madde ve üç faktörlü yapısı doğrulanarak, açıklanan varyans değerlerinin de uygun değerlerde (0.10 ile 0.58) olduğu tespit edilmiştir. ÇSTÖ-3 ÖF yapı geçerliğini belirlemek için yapılan AFA sonucunda, toplam varyansın %56.47’sini açıkladığı, .30’un altında faktör yükü olan iki maddenin çıkarılarak, ölçek tek boyut olarak belirlenmiştir. Yapılan DFA ile ÇSTÖ-3 ÖF 13 madde, tek faktör olan yapısı doğrulanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda ÇSTÖ-3 ebeveyn ve öğretmen formunun Türk çocuklarına uygulanabilir, sosyal tercihlerini belirlemek ve sosyal içe dönük olan davranışları değerlendirmek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.
Keywords : Sosyal içe dönüklük, utangaçlık, asosyallik, sosyal kaçınma, okul öncesi dönem

ORIGINAL ARTICLE URL