VERİMLİLİK MUHASEBESİ UYGULAMASI: BİR ÜRETİM İŞLETMESİNDE SÜREÇ, ANALİZ VE DEĞERLENDİRME

Authors : Cennet Büşra Murat, Özcan Demir

Pages : 173-188

Doi:10.61524/fuuiibfdergi.1685655

View : 45 | Download : 61

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Verimlilik Muhasebesi, işletmelerin performanslarının değerlendirilmesi ve faaliyetlerinin verimlilik düzeyi üzerindeki etkilerinin analiz edilmesine odaklanan bir muhasebe disiplinidir. Özellikle üretim işletmelerinde, hammadde, işgücü, makine kullanımı ve enerji tüketimi gibi faktörlerin verimliliğinin ölçülmesi, rekabet avantajı sağlamada kritik bir rol oynar. Temel amacı, girdiler (emek, sermaye, malzeme) ile çıktılar (üretim, satış, kâr) arasındaki ilişkiyi analiz ederek optimizasyon sağlamaktır. Verimlilik muhasebesi, işletmelerin kaynak kullanım etkinliğini ölçen ve performanslarını optimize etmeye yönelik bir muhasebe yaklaşımıdır. Bu uygulama, finansal verilerin yanı sıra üretkenlik, zaman yönetimi, maliyet kontrolü ve süreç verimliliği gibi operasyonel metrikleri de analiz eder. Verim, temel olarak satış gelirlerinden direkt malzeme maliyetlerinin çıkarılmasıyla hesaplanmakta olup, bu yöntem işletmelerin kaynak kullanım etkinliğini ölçmeye yönelik önemli bir gösterge sunmaktadır. Verimlilik muhasebesi, işletmelerin performanslarında gözlemlenen artışın ve dolayısıyla kârlılıklarının yükselmesinin, sistemlerindeki kısıtlamaların etkin bir şekilde yönetilmesine bağlı olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın temel amacı, üretim süreçlerinde verimliliği artırmak ve kaliteyi iyileştirmek amacıyla verimlilik muhasebesi yönetiminin kullanılması ve ürün karmasına ilişkin sorunların analiz edilmesidir. Çalışmada, tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir üretim işletmesi örnek olay olarak ele alınmış ve değerlendirilmiştir. İnceleme kapsamında, kısıtlar teorisine dayalı olarak iki farklı gelir tablosu analiz edilmiştir. Bunlar; verim payı ve makine saati başına verimdir. Yapılan karşılaştırmalı analiz sonucunda, makine saati başına verim yönteminin daha yüksek faaliyet kârı sağladığı tespit edilmiştir. Bu bulgu, üretim süreçlerinde kaynak kullanımının optimize edilmesi ve verimliliğin artırılması açısından önemli bir sonuç olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, üretim işletmelerinde verimlilik ve kalite düzeylerinin artırılması, maliyet planlaması ve kontrol mekanizmalarının etkin bir şekilde uygulanabilmesi için bu yöntemin kullanılması önerilmektedir. Bu yaklaşım, özellikle kaynakların sınırlı olduğu üretim ortamlarında işletmelerin rekabet avantajı elde etmelerine katkı sağlayacaktır.
Keywords : Verimlilik Muhasebesi, Üretim İşletmesi, Kısıtlar Teorisi

ORIGINAL ARTICLE URL