Geç Osmanlı ve İngiliz Mandası Döneminde Kudüs Yahudileri: Osmanlıcılık, Siyonizm ve Emperyalizm Karşılaşmaları

Authors : Yasemin Avcı, Yunus Emre Akyol

Pages : 147-172

View : 43 | Download : 1

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Kudüs’teki Yahudi cemaatinin Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminden itibaren geçirdiği sosyal, kültürel ve dini dönüşümü, Osmanlıcılık, Siyonizm ve Emperyalizm bağlamında incelemektedir. Tanzimat ve Islahat Fermanları ile başlayan Osmanlı modernleşme çabaları, Yahudi toplumunun yapısal değişiminde önemli bir rol oynamıştır. Yahudi toplumu, Osmanlıcılığın etkisiyle ekonomik ve kültürel açıdan değişime uğramış, Sefaradlar ve Aşkenazlar arasındaki farklar daha belirgin hale gelmiştir. 1890’lı yıllardan itibaren Kudüs’teki Yahudi nüfusunun artışı, Siyonist hareketin etkisi ve Batı’daki milliyetçi akımlar, toplumsal yapıya şekillendirmiştir. Bu süreç, Yahudi cemaatinin dini ve kültürel kimlikleri etrafında sosyal gerilimleri beraberinde getirmiştir. Siyonizm’in yükselmesi, Yahudi toplumu içinde ideolojik çatışmalara yol açarken, hareketin seküler mi yoksa dini bir temele mi dayandığına dair tartışmalar gündeme gelmiştir. Kudüs’teki Yahudi cemaatinin, Osmanlı’nın geleneksel yapısından Batılı normlara doğru kayması, toplumsal yapının temellerini sarsmış ve yeni bir gerilim ortamı yaratmıştır. Çalışmada, bu dönüşüm yalnızca etnik ve dini kimlikler üzerinden değil, küresel ve bölgesel politikaların etkisiyle şekillenen çok katmanlı bir süreç olarak ele alınmaktadır. Böylece Kudüs’teki Yahudi cemaatinin tarihi, yalnızca etnik ve dini kimlikler üzerinden değil, siyasi ve ideolojik faktörlerin etkileşimiyle daha derinlemesine anlaşılmaktadır.
Keywords : Filistin, Yahudi, Kudüs, Aşkenaz, Sefarad, Osmanlıcılık, Siyonizm

ORIGINAL ARTICLE URL