Osmanlı Kudüs’ünde Mülkiyetin İzinde: Babü’l-Hıtta ve Babü’l-Halil Mahallelerinde Tapu İşlemleri (1875-1917)

Authors : Elif Fatma Erbil, Zekeriya Kurşun

Pages : 55-75

View : 79 | Download : 1

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Osmanlı dönemi Kudüs’ündeki mülkiyet ilişkilerini ve tapu uygulamalarını mikro düzeyde inceleyerek Osmanlı mülkiyet sistemine ilişkin yeni bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel kaynağını, bireysel mülkiyet ilişkileri, yerel idari uygulamalar ve Tanzimat reformlarının yerel düzeydeki etkilerini belgeleyen Kudüs Zabıt Kayıt Defterleri oluşturmaktadır. Bu defterler, Kudüs’teki mülkiyet politikalarının nasıl uygulandığını aydınlatmanın yanı sıra dönemin sosyo-ekonomik ve kültürel dinamiklerine dair değerli bilgiler sunmaktadır. Çalışma, Osmanlı mülkiyet politikalarının yerel topluluklar üzerindeki etkilerini anlamayı ve mevcut literatürde genellikle makro düzeyde ele alınan analizlere tamamlayıcı bir bakış açısı getirmeyi hedeflemektedir. Araştırmada, Kudüs’te tutulmuş toplam 45 zabıt kayıt defteri, şekilsel ve içeriksel özellikleri açısından incelenmiştir. Bu inceleme, geleneksel Osmanlı tapu-tahrir defterlerinden matbu tapu kayıtlarına geçiş sürecini ve bu geçişin Osmanlı idari sistemindeki 19. yüzyıla özgü değişimlerle ilişkisini anlamayı amaçlamaktadır. Özellikle Babü’l-Hıtta ve Babü’l-Halil mahallelerindeki tapu işlemleri karşılaştırılarak, bu bölgelerdeki mülkiyet ve mülkiyet ilişkilerinin dini, etnik ve toplumsal boyutları detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmanın bulguları, Tanzimat reformlarının yalnızca merkezî idari yapıyı değil, aynı zamanda yerel düzeydeki sosyal ve ekonomik ilişkileri de dönüştürdüğünü göstermektedir. Tapu kayıtlarında bireysel beyan esasına dayalı sistemin, yerel uygulamalarda esnekliği artırdığı tespit edilmiştir. Bu makale, Osmanlı mülkiyet politikalarının Kudüs gibi stratejik bir şehirdeki yerel düzeydeki etkilerini ayrıntılı bir şekilde inceleyerek, özgün bir katkı sunmaktadır.
Keywords : Tapu, Mülk, Filistin, Kudüs, Babü’l-Hıtta, Babü’l-Halil

ORIGINAL ARTICLE URL