BRUNO LATOUR: AĞLAR ARACILIĞIYLA YENİ BİR ONTOLOJİYE YÖNELMEK

Authors : Ezgi Deniz Feslioğlu

Pages : 125-150

Doi:10.53844/flsf.1703115

View : 169 | Download : 160

Publication Date : 2025-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bruno Latour’a göre modernitenin varsayımları ile dünyayı anlamlandırmak pek çok ekolojik ve politik sorunun temelini oluşturmaktadır. Ona göre doğa ile kültür, özne ile nesne gibi ikili kategoriler aslında birbirine geçmiş dinamik süreçlerdir. Modern düşünce bu ayrımları sabit gerçeklikler gibi ele alırken, Latour bunların yapay sınırlar olduğunu öne sürer. Bruno Latour Aktör-Ağ Teorisi ile dünyayı yalnızca insanlar üzerinden değil, insan olmayan varlıkların da dahil olduğu geniş bir ağ olarak düşünmeyi önerir. Nesneler ve doğal unsurlar, insanın eylemlerine pasif bir zemin oluşturmak yerine sosyal yapıları ve çevresel süreçleri doğrudan etkileyen etkin varlıklar olarak işlev görür. Bu çalışma Bruno Latour’un modernite eleştirisini ve doğa-toplum ayrımını yeniden düşünme çağrısını merkeze alarak, onun geliştirdiği yeni ontoloji anlayışını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda öncelikle Latour’un toplumsalın oluşumunu yeniden ele alan “ortaklıklar sosyolojisi” yaklaşımı incelenecek ardından söz konusu yaklaşımın yalnız insan merkezci bir sosyal teoriyle sınırlı kalmayıp insan olmayan aktörlerin de politik süreçlerin bir parçası olarak ele alınmasını öneren politik ekoloji anlayışı ele alınacaktır. Son olarak Latour’un Gaia hipotezine getirdiği yorum ve ekolojik krizleri kavramak açısından sunduğu bakış açısı serimlenecektir. Böylece Latour’un “ağlar aracılığıyla yeni bir ontolojiye yönelme” fikrinin toplumsal ve ekolojik olarak sunduğu perspektif değerlendirilecektir.
Keywords : Bruno Latour, Aktör-Ağ Teorisi (ANT), Modernite Eleştirisi, Gaia, Politik Ekoloji

ORIGINAL ARTICLE URL