MEILLASSOUX’NUN EVVELİYAT PROBLEMİNE YÖNELİK KANTÇI BİR İTİRAZ

Authors : Umut Eldem

Pages : 65-84

Doi:10.53844/flsf.1729949

View : 187 | Download : 170

Publication Date : 2025-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Quentin Meillassoux’nun Sonluluğun Sonrası eserinde öne sürdüğü evveliyat problemi (diğer adıyla arkhe-fosil argümanı) son yıllarda cereyan eden yeni ontoloji tartışmalarının seyrini belirlemiş başat argümanlardan birisidir. Bu argümana göre modern felsefe yalnızca varlık ve düşünce arasındaki korelasyona odaklanmak suretiyle bu terimlerin ikisini de kendi başlarına ele alma imkanından yoksun kalmıştır. Bu ve benzeri argümanların ve genel olarak “korelasyoncu” olarak nitelenen modern felsefeye yönelik esaslı eleştirilerin, nesne-yönelimli-ontoloji, spekülatif materyalizm, posthümanizm, eko-eleştirel düşünce gibi pek çok yeni tartışma ufuklarında ele alındığına şahit oluyoruz. Bu yeni ufuklar bizi insan, doğa, kültür ve teknoloji arasındaki bağlantı ve etkileşimleri modern felsefeden farklı bir biçimde yeniden ele almaya sevk etmektedir. Ancak bu yeni düşünceler yer yer modern felsefeyi yanlış bir biçimde tarif etmektedir. Bu makalede Meillassoux’nun arkhe-fosil argümanına yönelik Kantçı bir itiraz geliştirilecektir. Bu itirazın merkezinde de Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi metninde öne sürdüğü deneyimin analojilerin ve doğanın birliği hususları yer alacaktır.
Keywords : Korelasyonculuk, Kant, Meillassoux, Zaman, Nedensellik, Arkhe-Fosil

ORIGINAL ARTICLE URL