DÜNYAYI BÜYÜLEMENİN YOLLARI: NİETZSCHE, DOĞA VE GÜÇ İSTENCİ

Authors : Kerem Eksen

Pages : 193-213

Doi:10.53844/flsf.1654373

View : 79 | Download : 129

Publication Date : 2025-12-20

Article Type : Research Paper

Abstract :18. yüzyılın sonundan itibaren mekanizmin ve maddeciliğin hâkim olduğu yaygın modern doğa anlayışı ciddi eleştirilere sahne olmuş, özellikle Almanya’daki birçok düşünür ve sanatçı tarafından bu bilimsel dünya görüşünün yol açtığı öne sürülen “büyü yitiminin” aşılmasına yönelik yeni yaklaşım ve açıklama biçimleri geliştirilmiştir. Bu makalede, özellikle Romantizmle bağdaştırılan bu yeni bakış açısının, Romantizmle katmanlı ve karmaşık bir ilişkisi olmuş Friedrich W. Nietzsche’nin düşüncesine nasıl yansıdığı ele alınmıştır. Bu amaçla ilk önce bu büyü yitimi endişesine yönelik Nietzsche’ci tavır tartışılmış, filozofun bir yandan büyü yitimine ivme kazandıracak türden bir “doğalcılığı” benimserken, diğer yandan belli ölçüde “romantik” bir hassasiyeti sürdürürek mevcut bilimsel açıklamaları eleştirdiği vurgulanmıştır. Ardından Nietzsche’nin özel olarak mekanist dünya görüşüne ve bunun büyü yitimine yol açan veçhelerine yönelik eleştirel yaklaşımı ele alınmış, takip eden son kısımda da düşünürün en tartışmalı fikirlerinden biri olarak görülen “güç istenci”nin söz konusu eleştirel bağlamda nasıl bir işlev ve anlam kazandığı ele alınmıştır.
Keywords : Nietzsche, büyü yitimi, Romantizm, Romantik biyoloji, mekanizm, güç istenci

ORIGINAL ARTICLE URL