SOVYET TÜRKMENİSTANI’NIN LATİN ALFABESİNE GEÇİŞ SÜRECİNDE “GIZIL YOL” DERGİSİ

Authors : Tahir AŞİROV, Serdar ACAR

Pages : 429-438

View : 106 | Download : 11

Publication Date : 2021-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Sovyet Türkmenistanı Dönemi, Türkmenistan’da toplumsal, siyasi, kültürel birçok değişimin meydana geldiği bir dönemdir. Bu köklü değişimler, dönemin basın yayın hayatında geniş yer edinmiş aynı zamanda bu değişimlerinin uygulanması için basın yayın faaliyetleri ideoloji aracı olarak da kullanılmıştır. Dönemin basının ele aldığı temel konularının arasında dil ve alfabe meselesi gelmektedir. Süreli yayınlarda alfabe meselesi, Arap harflerinin devamını savunanlar (kadimciler) ile Latin alfabesine geçilmesi gerektiğini savunanlar (yenilikçiler) olmak üzere farklı bakış açılarıyla ele alınmış ve tartışılmıştır. Bu tartışmalar ışığında Sovyet Türkmenistanı’nda Latin alfabesine geçiş sürecinin ve Latinleştirmenin öncülüğünü üstlenen süreli yayın organı, Gızıl Yol (Kızıl Yol) dergisidir. 1928 yılında Aşgabat’ta yayın hayatına başlayan ve toplam beş sayısı çıkarılan Gızıl Yol dergisinde, bilimsel açıdan Latin alfabesinin gerekliliği üzerinde durulmuş bu amaç ve hedef etrafında yazılar kaleme alınmıştır. Sovyet Türkmenistanı’nda Latinleştirme sürecinin birçok yönünün aydınlatılması bakımından Gızıl Yol dergisi oldukça önemli bir yayındır. Dönemin önemli simalarının yazılarının yer aldığı Gızıl Yol dergisi Sovyet Türkmenistanı’nda Latinleştirme sürecinin yayın organı ve propaganda aracı olma özelliği ile de dikkat çekmektedir.
Keywords : Sovyet Türkmenistanı, Gızıl Yol Dergisi, Latin Alfabesi, Matbuat

ORIGINAL ARTICLE URL